Kısa cevap: EXW fiyatı, satıcının işyerinde hazır ettiği malın satış bedelidir
EXW fiyat nasıl hesaplanır? Önce ürünün malzeme, işçilik, üretim genel gideri, satıcıya ait hazırlama/ambalaj, kalite ve diğer gerçek maliyetlerini hesaplayın. Ardından şirketin hedeflediği kâr oranını doğru biçimde uygulayın ve teslim yerini yazın. Incoterms® 2020 EXW (Ex Works) kuralında satıcı malı adı belirtilmiş yerde alıcının tasarrufuna hazır eder; varsayılan olarak araca yükleme ve ihracat gümrük işlemleri alıcının sorumluluğundadır.
Bu nedenle EXW fiyatın içinde otomatik deniz navlunu, ithalat vergisi veya varış depoya teslim bulunduğu düşünülemez. Yalnız üretim maliyeti de fiyat değildir; satıcının yönetim, finansman ve kârlılık gereksinimleri doğru bütçelenmelidir. İhracat operasyonunda alıcı yerel ihracat formalitelerini yerine getiremiyorsa EXW yerine FCA seçeneği daha uygun olabilir.
1. Üretim maliyetini yedi veri grubundan kurun
Her ürünün maliyet yapısı farklıdır. İhracat için seçilen modelin ham madde, doğrudan işçilik, üretim genel gideri, kalite kontrol, paketleme, ürün özel kalıp veya hazırlık masrafı ve gerektiğinde idari/ticari gider payı açık tutulmalıdır. Bazı kalemler zaten üretim genel giderine dahil olabilir; çift sayımdan kaçınılmalıdır.
| Maliyet kalemi | Sorulacak soru | Onay sahibi |
|---|---|---|
| Ham madde | Seçilen ürün sürümü için gerçek miktar nedir? | Satın alma/üretim |
| İşçilik | Doğrudan iş süresi ve saat maliyeti? | Üretim/finans |
| Üretim genel gideri | Enerji, amortisman, bakım nasıl dağıtılıyor? | Maliyet muhasebesi |
| Ambalaj ve sevke hazırlık | EXW teslimde satıcının üstlendiği paket nedir? | Depo/kalite |
| Test/kalite | Hangi kontrol bu ürün için gerekli? | Kalite |
| Özel üretim | Kalıp, numune veya tek seferlik hazırlık var mı? | Planlama |
| Ticari/idari pay | Kur, finansman, yönetim gideri nasıl yansıyacak? | Finans/yönetim |
Örnek maliyet tablosunu her siparişe körü körüne uygulamayın. İlk partiyle seri üretim maliyeti farklı olabilir; özel ambalaj ve teknik kabul de hesap değiştirebilir. EXW fiyat teklifinde tek bir ürünün bütün sürümleri aynı fiyatlı varsayılmamalıdır.
2. Sayısal EXW fiyat örneği: Maliyet ile kâr marjı farklıdır
Varsayımsal bir üreticinin belirli bir sipariş için maliyet tablosunu düşünelim. Bütün rakamlar USD cinsindendir; gerçek fabrika fiyatı veya güncel maliyet verisi değildir. Ambalaj ve kalite giderleri bu örnekte daha önce başka kaleme dahil edilmemiştir.
| Kalem | USD |
|---|---|
| Ham madde | 8.400 |
| Doğrudan işçilik | 3.600 |
| Üretim genel gideri | 2.000 |
| Ambalaj | 600 |
| Kalite kontrol | 400 |
| Toplam varsayımsal maliyet | 15.000 |
Şirketin hedefi satış fiyatı üzerinden %15 brüt kâr marjı ise formül: EXW satış fiyatı = 15.000 / (1 − 0,15) = 17.647,06 USD olur. Bu satış fiyatında varsayımsal brüt kâr 2.647,06 USD, marj ise satış fiyatının %15'idir.
Fakat hedef maliyetin üzerine %15 kâr eklemek (markup) ise hesap 15.000 × 1,15 = 17.250 USD olur. Bu iki fiyat farklıdır; markup ile satış marjını karıştırmak kârlılık planını çarpıtır. Hesapta vergiler, ürünün finansman ve sözleşme koşullarına özgü giderleri varsa ayrıca ve doğru kapsamda değerlendirilmelidir.
3. EXW'de satıcı ve alıcının temel teslim sorumlulukları
ICC Academy'nin EXW/FCA açıklaması, EXW teslimin satıcının işyerinde malı alıcıya hazır etmesiyle gerçekleştiğini, yükleme ve ihracat gümrük işlemlerinin kural gereği alıcıya ait olduğunu vurgular. Satıcı malları alıcının aracına yüklemekle veya ihracat beyanını yapmakla varsayılan olarak yükümlü değildir; taraflar ek görev kararlaştırırsa bu görevlerin fiilen ve hukuken nasıl yürütüleceği yazılı olmalıdır.
| İşlem | EXW temel kuralı | Kontrol |
|---|---|---|
| Malı hazır etme | Satıcının belirli yerde malı sunması | Yer, nokta, tarih ve ambalaj |
| Araca yükleme | Varsayılan alıcı riski/sorumluluğu | Kim fiilen yükleyecek? |
| İhracat formaliteleri | Varsayılan alıcı tarafında | Yerel hukuk/yetki uygun mu? |
| Ana taşıma | Alıcı düzenler ve karşılar | Taşıma türü, güzergâh, sigorta |
| İthalat işlemi | Alıcıda | Ürün ve ülke izinleri |
| Ödeme ve sözleşme | Incoterms tek başına belirlemez | Satış sözleşmesi ve tahsilat kontrolü |
EXW fiyat düşük görünebilir ama alıcının toplam teslim maliyeti EXW fiyatından büyüktür. Malların hangi depoda ve teslim noktasında alıcıya hazır olduğu açıkça yazılmalıdır: EXW [tam tesis adı/adresi], Incoterms® 2020.
4. Uluslararası ihracatta FCA alternatifi neden sık önerilir?
EXW dış ticaret işleminde alıcının ihracat ülkesi gümrük işlemlerini fiilen yürütememesi riski vardır. ICC'nin 2025 tarihli ülkeler arası mevzuat engelleri notu, bu durumda FCA (Free Carrier) kuralının değerlendirilmesini önerir. FCA'da satıcı ihracat formalitelerinin yükümlülüğünü üstlenir; malın teslim noktasına bağlı yükleme sorumluluğu değişebilir.
FCA satıcının tesisinde uygulanıyorsa satıcı alıcının gönderdiği araca yükleme yapar ve ihracat işlemini üstlenir. FCA başka bir adlandırılmış terminaldeyse satıcı malları orada taşıyıcıya, kendi aracından boşaltmaya hazır halde teslim eder. Bu fark fiyat hesabında yükleme, taşıma ve ihracat masrafı içerip içermediğini değiştirir.
Bir ihracatçı “EXW fiyat istediniz, yine de sizin adınıza gümrük çıkışını yapacağız” diyorsa bunun Incoterms kuralıyla ve yerel mevzuatla uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir. Sözleşme metni, gerçek gümrük sorumluluğunu gizlememelidir.
5. Döviz, maliyet değişimi ve teklif geçerliliğini hesapta tutun
Üretici maliyetlerinin bir kısmı TL, bir kısmı dövizle oluşabilir. EXW fiyat birimini USD veya EUR olarak bildirmek için kullanılacak kur tarihi ve finansın kabul ettiği risk yöntemi açık olmalıdır. Ham madde, enerji, ambalaj, işçilik ve finansman giderleri değiştiğinde eski fiyatın bütün dönemlerde geçerli olduğu sanılmamalıdır.
Teklif sürümüne ürün modeli, miktar, para birimi, teslim tesisi ve noktası, fiyatın geçerlilik sonu, ambalaj, ödeme ve varsa numune koşulları yazılır. “Tüm model ailelerinde EXW 17.250 USD” gibi kapsamı yanlış genişleten bir fiyat kullanılmaz. Maliyet hesabı ve indirim yetkisi üretici finans/satış biriminde olmalıdır.
Alıcı dış taşıma ve ithalat bedellerini üstleniyor diye satıcı tahsilat riskinin veya kendi muhasebe/gümrük belge yükümlülüklerinin ortadan kalktığını varsaymamalıdır. ICC Incoterms® açıklaması, Incoterms'ün satış sözleşmesinin bütün yönlerini kapsamadığını vurgular.
6. Alıcıyla ilk görüşmeden önce yedi kritik soruya cevap verin
- Ürün modeli ve teknik kabul şartı hangi sürüm?
- Miktar ve üretici tarafından onaylanan MOQ nedir?
- Ambalaj ve ürünün hazır olacağı depo/teslim noktası neresi?
- Yüklemeyi kim yapacak ve fiilen kim sorumlu olacak?
- İhracat gümrük işlemlerini alıcı gerçekten yapabilecek mi?
- FCA gibi bir teslim kuralı fiilî işleyişe daha uygun mu?
- Para birimi, geçerlilik, ödeme ve fiyat onayında kim yetkili?
Bu soruların hepsini alıcıya tek e-postada dayatmak gerekmez. Önce ürün, miktar ve teslim yöntemini nazikçe öğrenin. Üreticinin kendi maliyet ve gümrük onayını aldığı bilgilerle ilerleyin. Mevcut tedarik ilişkilerine saygılı olun.
7. EXW teklif kapsamını nazikçe teyit eden İngilizce mesaj
Dear [Name],
Thank you for considering our manufacturing product range in Türkiye. We would be pleased to review a suitable quotation based on the correct technical specification and quantity.
Before confirming EXW terms, may we kindly clarify the exact collection point and whether your logistics partner can arrange loading and the applicable export clearance formalities?
If a different delivery arrangement would better suit the shipment, we would be happy to assess an FCA alternative with our manufacturing and logistics colleagues, subject to their approval.
Thank you for your consideration and we look forward to your guidance.
Kind regards,
[Actual sender and company]
Bu gerçek bir alıcıya gönderilmiş teklif değildir. Alıcının EXW talep ettiği veya gümrük yetkisine sahip olduğu doğrulanmadan böyle bir anlaşmanın kurulduğu söylenmez.
8. Teklif sürümünü ve gerçek satın alma aşamasını CRM'de ayırın
İlgili şirketin kimliği, ürün/seri, miktar, maliyet tablosu tarihi, fiyat marjı/markup yöntemi, para birimi, teslim tesisi ve noktası, EXW/FCA tercihi, yükleme/gümrük rolü, teklif numarası, geçerlilik ve yetkili onay kaydedilmelidir. Taşıma veya ürün şartı değişirse yeni sürüm açılır; eski koşullar sessizce silinmez.
İlk fiyat sorusu satış değildir. Alıcının teknik şartı ve miktarı teyit etmesi RFQ sürecini ilerletebilir ama sipariş için yetkili kabul gerekir. İhracat aracısı, üreticinin yetkili finans/lojistik biriminin bilgisi olmadan kâr oranı belirleyemez veya teslim/gümrük sözü veremez.
EXW fiyatında üretim bedeliyle teslim şartını ayırın
EXW fiyatı, satıcının malı adlandırılmış işyerinde alıcının tasarrufuna hazır ettiği teslim kuralına bağlıdır; üretim maliyetini olduğu gibi aktarmak değildir. İhracat yükleme ve gümrük işlemleri nedeniyle FCA alternatifi bazı operasyonlarda daha uygun olabilir.
| Konu | Değerlendirme | Sonraki karar |
|---|---|---|
| Ürün maliyeti | Malzeme, işçilik, hazırlama | İç maliyet kaydı |
| İşyeri teslimi | Adlandırılmış yer ve hazırlık | EXW kapsamı |
| Yükleme/gümrük | Kimin sorumlu olduğu | FCA ihtiyacını incele |
Kural seçimini gerçek taşıma ve ihracat yükümlülüklerine göre uzmanla teyit edin.
TMT DealMakers EXW fiyat görüşmesinde neyi destekler?
TMT DealMakers üreticinin ürün ve kullanım alanından hareketle uluslararası potansiyel ticari firmaları araştırır; nezaketli ilk iletişimi ve alıcının teknik/teklif sorularının üreticiye iletilmesini koordine eder. EXW maliyet, yükleme ve dış ticaret yükümlülükleri üretici, alıcı ve yetkili uzmanların onayına bağlıdır.
Ön ücret veya aylık bedel olmadığı, sözleşmede tanımlanan gerçekleşmiş satış üzerinden başarı komisyonu modeli açıklanır. Ham alıcı kaydı ve fiyat sorusu garanti edilmiş sipariş değildir.
Kaynaklar, tarih ve ticari sınırlamalar
Kaynak kontrolü: 16 Kasım 2026. ICC'nin Incoterms® 2020 resmî açıklamaları ve uzman rehberleri bu yazının teslim/masraf/risk çerçevesi için kullanıldı. Ürüne, sevk ülkesine, sigorta poliçesine, taşıma türüne ve sözleşmeye özgü şartlar ticari işlemden önce yeniden doğrulanmalıdır.
- International Chamber of Commerce — Incoterms® 2020 — teslim kuralları, masraf ve risk dağılımının resmî çerçevesi.
- ICC Digital Library — Incoterms® Rules — CIF ve EXW sorumluluk ve teslim açıklamaları.
- ICC Academy — EXW or FCA Incoterms® 2020 — EXW'de alıcı yüklemesi ve ihracat formaliteleri ile FCA alternatifi.
- ICC — National Regulatory Barriers to Incoterms® 2020 — EXW dış ticaret işlemlerindeki yerel gümrük ve vergi kanıtı riskleri.
- TMT DealMakers — ürün ve alıcı araştırması, ticari iletişim ve teklif takibi modeli.
Verilen fiyatlar yalnız öğretici, varsayımsal hesaplamalardır; güncel navlun, sigorta, gümrük bedeli, vergi veya geçerli ihracat teklifi değildir. Bu rehber mali, hukuki, gümrük ya da bankacılık danışmanlığı yerine geçmez. İnsan editör onayı olmadan yayımlanmaz.
Fiyat teklifinizin kapsamını ve alıcı uyumunu birlikte değerlendirelim
Ürünün gerçek maliyet, teslim ve hedef müşteri bilgisini açıklığa kavuşturarak ticari tanışma sürecini planlayabiliriz. Bağlayıcı fiyat veya satış garantisi verilmez.
TMT DealMakers çalışma modelini inceleyin