Kısa cevap: puan değil kanıt karar verir
Uluslararası distribütör adaylarını puanlamak için hedef ürün ve müşteri tipiyle başlayan, gerektiğinde ağırlıkları değişebilen bir değerlendirme matrisi kullanın. Ürün portföyü ve uygulama uyumu, gerçek satış kanalı, lojistik–stok, servis kapasitesi, kaynak doğrulama ve iletişim disiplini ayrı başlıklarda değerlendirilmelidir. Puan bir satış tahmini veya kesin güvenilirlik derecesi değildir; yalnız araştırma ve görüşme önceliğine yardım eder.
Eksik bilgi ile olumsuz bilgiyi ayırmak kritik önem taşır. Distribütörün deposunun internet sitesinde görünmemesi, deposu olmadığı anlamına gelmez. Bununla birlikte “deposu vardır” varsayımıyla yüksek lojistik puanı vermek de doğru değildir. Bilinmeyen alanlar ayrıca işaretlenir.
Doğru profil belirlenmeden puanlama yapılmaz
Sanayi ekipmanı, kozmetik, yapı malzemesi veya gıda için ideal distribütör profili farklıdır. Bir ürün sahada teknik kurulum gerektirirken diğeri raf, soğuk zincir veya çevrim içi sipariş yönetimi gerektirebilir. Bu nedenle aynı puan tablosu bütün ürünlerde mekanik kullanılmamalıdır. Önce ürünün satış yöntemi ve hedef müşterinin alım alışkanlığı belirlenmelidir.
Ayrıca üreticinin kapasite ve teslim hazırlığı gerçekçi değilse distribütörden yüksek stok yatırımı beklemek sürdürülebilir olmaz. Karşılıklı uygunluk, yalnız distribütörün değil üreticinin de sorumluluklarını netleştirmesini gerektirir.
100 puanlık örnek distribütör uygunluk matrisi
| Ölçüt | En yüksek puan | Kanıt türü |
|---|---|---|
| Ürün ve uygulama uyumu | 30 | Katalog, mevcut ürün segmenti |
| Hedef müşteri erişimi | 20 | Faaliyet bölgeleri, müşteri tipi, satış ekibi |
| Stok ve lojistik kapasite | 15 | Depo, sipariş süreçleri, fiilî operasyon teyidi |
| Teknik servis / satış sonrası | 15 | Servis altyapısı, eğitim ve garanti süreci |
| Kimlik ve kaynak güncelliği | 10 | Resmî sicil, kontrol tarihi, kurumsal kaynaklar |
| İletişim / işbirliği disiplini | 10 | İhtiyaca uygun cevap, şeffaf görev ve takip |
| Toplam | 100 | Satın alma ya da finansal güven puanı değildir |
Ölçütlerin ağırlıkları teknik ürünlerde servis lehine artırılabilir; gıda ve hızlı tüketimde raf erişimi, depo ve stok döngüsü daha belirleyici olabilir. Gözlem yoksa “0” değil “BELİRSİZ” durumu ve tekrar inceleme görevi kaydedin.
Bir adaya puan nasıl verilir?
Örnek: Satış ağının hedef müşteri türüne uygunluğu 20 puan üzerinden ölçülüyor. Şirketin kendi sitesinde ilgili sanayi müşteri segmenti açıkça tanımlanmışsa bir ön puan verilebilir. Ancak bayi sayısı ve müşterilere gerçek erişim yalnız bir katalog ilanına dayanıyorsa “ön doğrulama” olarak işaretleyin. Yüzde hesabı tahmin yerine kaynakla sınırlandırılmalıdır.
Üç kurgusal distribütörün karşılaştırılması
| Aday | Temel güçlü yön | Belirsizlik | Karar |
|---|---|---|---|
| Atlas Process Supply | Ürüne uygun proses ekipmanı portföyü | Stok kapasitesi teyitsiz | Operasyon görüşmesi |
| Bridge Industrial Trade | Birçok bölgede satış ekibi | İlgili teknik kategori zayıf | Ürün uyumunu yeniden incele |
| Delta Tech Services | Güçlü servis ve niş müşteri bilgisi | Finans ve ithalat rolü teyitsiz | Sicil ve ticari rol kontrolü |
Varsayımsal Atlas veya Delta’nın ticari rolü ve finansal şartları netleşmeden “kesin distribütör” ilan edilemez. Puanlamanın amacı doğru ilk görüşmeyi ve eksik soruyu seçmektir.
Pilot sipariş ve gerçek performans neden ayrılmalı?
Bir distribütör adayının katalogda ürünü bulundurması, gerekli stoku satın almaya hazır olduğu anlamına gelmez. İlk görüşmede ürün ailesi, teknik eğitim, pilot miktar ve bölge hedefi konuşulur. Pilot sipariş gerçekleşirse ayrıca teslim, ödeme, müşteri geri bildirimleri ve tekrar sipariş olasılığı veriyle izlenir.
Alıcı adayı, fiyat isteyen firma, numune kabul eden firma, pilot sipariş geçen kurum ve düzenli dağıtıcı aşamalarını karıştırmayın. Bu ayrım bir ajanın raporunu pazarlama rakamlarından arındırır ve üreticinin üretim planına gereksiz taahhüt taşımaz.
Araştırma arayüzü hangi aşamayı gösterir?

Teknolojik keşif ile ticari doğrulama arasındaki sınır korunmalıdır. Aday şirket isimleri bulunduktan sonra ürün uyumu, resmî şirket faaliyeti ve yetkili iletişim ayrıca incelenir.
CRM kayıtları nasıl tasarlanmalı?
Önerilen alanlar: CompanyID, resmî unvan, ülke, ürün ailesi, mevcut markalar, hedef müşteri segmenti, portföy kanıtı, depo/servis kanıtı, sicil URL'si, değerlendirme sürümü, puan bileşenleri, belirsizlik, ilk temas tarihi, sonraki görev ve sorumlu. Veri güncellenirken önceki kaynak ve karar tarihi arşivde tutulmalıdır.
İlk oturumdan sonra puanı birden yükseltmek yerine yeni kanıtı kaydedin. Örneğin depo bulunduğuna dair sözlü beyan “görüşme beyanı”, depo ziyareti veya tarihli resmî operasyon dokümanı ise farklı kanıt düzeyi olabilir. Teklif ve satış aşamalarının CRM durumu ayrı tutularak izlenmelidir.
100 puanlık modelde eksik veriyi düşük performans sanmayın
Uluslararası distribütör adayları puanlanırken “bilinmiyor” ile “yetersiz olduğu doğrulandı” ayrı tutulmalıdır. Örneğin adayın teknik servis bilgisi henüz araştırılmadıysa sıfır puan vermek yerine kontrol bekliyor bayrağı konulabilir. Bir adayın yüksek genel puanı, zorunlu ürün uygunluğu kontrolünü geçersiz kılamaz.
| Konu / koşul | Doğrulanacak unsur | Karar / eylem |
|---|---|---|
| Doğrulanmış olumlu kanıt | Kaynak ve tarih mevcut | Ağırlıklı puan |
| Kanıt eksik | Performans bilinmiyor | Doğrulama görevi |
| Doğrulanmış uygunsuzluk | Kritik eşik geçilmedi | İlerlemeyi durdur |
Örnek puanlar satış veya ödeme olasılığının istatistiksel tahmini değildir.
Distribütör adayını puanlarken eksik kanıtı başarı saymayın
Uluslararası distribütör adaylarında 100 puanlık iç değerlendirme modeli bir kararı açıklamaya yarar; eksik bilgi otomatik kötü performans ya da kesin güvenilirlik değildir. 068 seçim kriterlerini, bu makale ağırlıklandırma ve karşılaştırma tablosunu ele alır.
Bu rehberin özgün kapsamı: Arama niyeti: distribütör puanlama; çıktı: kanıtlı öncelik sırası.
TMT DealMakers ile kaynaklı alıcı araştırması
TMT DealMakers Türkiye’deki üreticinin ürününden başlayarak uluslararası ithalatçı, distribütör ve uygun ticari firmaları araştırır; firma uygunluğuna dair kaynakları kontrol etmeye, nazik iletişim hazırlamaya, karşı tarafın yanıtı ve teklif sürecini takip etmeye çalışır. Bu çalışma, kuruluşların kesin alıcı olduğu veya belirli hacimde sipariş vermeye hazır olduğu iddiası değildir.
Hizmet modelinde ön ücret ve aylık bedel bulunmadığı, gerçekleşen satış üzerine sözleşme şartlarına göre başarı komisyonu alındığı açıklanmaktadır. TMT DealMakers’ın çalışma yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Puanlamayı karara bağlamadan kontrol edin
- Puanın ürün ve hedef müşteri profiliyle ilişkisi açık mı?
- Sicil, katalog ve faaliyet kanıtlarının kontrol tarihi var mı?
- Eksik veri ile kanıtlı olumsuz bulgu ayrıldı mı?
- Stok ve servis kapasitesi yalnız varsayım mı?
- Finansal ve hukuki inceleme gereken konular bağımsız tutuldu mu?
- Pilot kapsamı ve ticari yetki yazılı olacak mı?
- Yüksek puan “kesin satış” diye raporlandı mı?
- İlk temas, karşı tarafın zamanına ve mevcut iş ilişkilerine saygılı mı?
En iyi aday, en parlak puanı taşıyan değil, ürününüz için doğru değer önerisini ve karşılıklı sorumlulukları açık bir biçimde tartışabildiğiniz firmadır.
Kaynaklar ve değerlendirme sınırları
Bu rehber 15 Kasım 2026 itibarıyla incelenen kurumsal kaynakların genel ilkelerini temel alır. Örnekler eğitim için hazırlanmıştır: gerçekte gerçekleşmiş distribütörlük, alıcı, sipariş veya TMT müşterisi göstermez. Mevzuatın ve kurumsal bilgilerin güncelliği, yayın öncesi ve ilgili işlemde ayrıca teyit edilmelidir.
- International Trade Administration — Evaluate Foreign Representatives — potansiyel yurt dışı temsilci/distribütörün incelenmesinde sorulacak sorular
- International Trade Administration — Company and Partner Risk — ticari karşı taraf ve kurumsal risk incelemesi
- International Chamber of Commerce — Incoterms® 2020 — uluslararası ticarette teslim, maliyet ve risk paylaşımı
Ürününüz için doğru iş ortaklarını araştıralım
Ürün portföyü, gerçek üretim kapasitesi ve hedef müşteri segmenti üzerinden uluslararası iş ortaklığı ihtimallerini birlikte değerlendirebilirsiniz. İlk adım, doğrulanabilir bilgi ve karşılıklı saygıdır.
TMT DealMakers'ın çalışma modelini inceleyin