Kısa cevap: şirket, ürün ve işbirliği kapsamını doğrulayın
Distribütörlük teklifi nasıl hazırlanır? Önce hedef şirketin ürün gamı ile üreticinin ürününü karşılaştırın; şirketin ithalat, stok ve satış ağı rolünü teyit edin. Ardından teklifin hangi ürünler, hangi ülke veya bölgeler, hangi görevler ve hangi ön koşullar için düşünüldüğünü açıkça yazın. Fiyat, süre, bölge koruması ve özel hakları ilk tanışmada kesinleşmiş gibi ilan etmeyin.
Distribütörlük teklifi, belirli bir firmaya sunulan ön işbirliği çerçevesi ile imzalı distribütörlük sözleşmesi arasında konumlanabilir. İlk aşamada karşılıklı ilgi yokken “size ülkenin tamamının tek yetkisini verdik” gibi bir ifade yanlış beklenti oluşturur. Bu tür haklar sözleşmesel, ticari ve yerel rekabet hukuku incelemesi gerektirir.
Yanlış distribütör adayını nasıl ayırt edersiniz?
İlk eleme, ürün isminin benzerliğine değil uygulama ve müşteri zincirine dayanmalıdır. Teknik parçayı son kullanıcıya monte eden servis, malı doğrudan ithal edip stoklayan distribütör ve yalnız reklam aracılığı yapan ajans farklı türde işletmelerdir. Bir firmanın farklı ülkelerde tanınmış markalar satması, her yeni ürünün dağıtımına uygun olduğu anlamına gelmez.
Örneğin dekoratif peyzaj taşı üreten firma, “dolomit” kelimesi geçen her kimyasal mineral tedarikçisine distribütörlük önermemelidir; tane aralığı, müşteri sektörü, stok sahası ve kanal uyumu farklı olabilir. Bu örnek, gerçek müşteri veya alım talebi içermeyen temsili bir değerlendirmedir.
- Ürün kategorisi ve gerçek teknik uygulama aynı mı?
- Şirketin hedef müşterisi endüstri, proje, perakende veya e-ticaret mi?
- İthalatçı rolünü kim üstlenecek; bayi yerel ithalatçıdan mı tedarik edecek?
- Firma hangi bölge ve müşteri grubuna ulaşabildiğini kanıtlıyor?
- Mevcut marka sözleşmeleri yeni ürün ilişkisini kısıtlıyor olabilir mi?
Teklif dosyasında bulunması gereken temel bilgiler
Profesyonel bir işbirliği dosyası sade ama yeterince somut olmalıdır. Ürün katalogları gerçek model ve teknik bilgileri içermeli, üretim kapasitesi iç onayla yazılmalı, teslim koşulları ve sertifika durumu abartılmamalıdır. Fiyatı hazır olmayan bir ürün için “fiyat müzakere sırasında doğrulanacaktır” ifadesi kullanılabilir.
| Bölüm | İçerik | Henüz yoksa |
|---|---|---|
| Üretici tanıtımı | Gerçek unvan, üretim ve ürün kapsamı | Abartılı referans eklemeyin |
| Ürün ailesi | Kod, kullanım ve kalite belgesi | Teknik doğrulama isteyin |
| Hedef ülke/bölge | Öncelikli pazar ve kanallar | Ortak keşif alanı olarak belirtin |
| Ticari çalışma | İthalat, stok, teslim ve servis görevleri | Görev paylaşımını açık tutun |
| Fiyatlandırma | Onaylı fiyat ilkesi, para birimi, geçerlilik | Kesin fiyat vaadinden kaçının |
| Sonraki adım | Teknik görüşme, pilot, sözleşme incelemesi | Karşı tarafın görüşünü sorun |
Teklif dosyasına başka müşterilerin fiyatını, izin verilmemiş referans logolarını veya üçüncü tarafın gizli verilerini eklemeyin. Belge sürümü ve kime gönderildiği CRM'de izlenmelidir.
Bölge, müşteri kanalı ve münhasırlık başlığını nasıl açarsınız?
İlk toplantıda “öncelikli değerlendirme bölgesi” gibi müzakereye açık tanımlar, tek taraflı ve kesin münhasırlık ilanından daha uygundur. Bölge yalnız ülke adı değildir; müşteri segmenti, e-ticaret kanalı, kamu ihalesi, proje müşterileri ve satış sonrası servis ağı kapsamını da etkileyebilir.
Avrupa Komisyonunun dikey anlaşmalar çerçevesi ile 2022/720 sayılı AB düzenlemesi, rekabet kısıtları ve belirli dağıtım anlaşmalarına uygulanabilecek istisnalar içerir. Özellikle yeniden satış fiyatının dayatılması veya bölgesel satış kısıtları hukuki denetim gerektirebilir. Bu alanın bütün hükümlerini genel içerikle kesinleştirmek uygun değildir.
İlk teklifte “münhasırlık yalnız karşılıklı yazılı anlaşma ve hukuki değerlendirme sonucunda ele alınabilir” biçiminde açık sınır koyabilirsiniz. Sözlü niyeti bağlayıcı hukuki hak gibi göstermeyin.
Fiyat, stok, pazarlama ve servis görevleri ayrılmalı
Distribütörlüğün ekonomik mantığı, ürünün tesliminden son kullanıcıya ulaşmasına kadar maliyet ve sorumlulukların dengeli paylaşılmasıdır. Distribütörün marj ihtiyacı, gümrük ve lojistik giderleri, depo, personel, tanıtım ve servis bütçesi birlikte düşünülmelidir. Üretici sonradan karşılanamayacak stok garantisi veya açık uçlu pazarlama katkısı vermemelidir.
- Fiyat ve ödeme: Para birimi, teslim noktası, minimum sipariş, teklif geçerliliği ve güvence.
- Stok: Açılış stoku, yeniden sipariş yöntemi, riskli/yavaş ürünlerin yönetimi.
- Pazarlama: Eğitim, katalog, marka kullanımı ve materyal üretiminden kimin sorumlu olduğu.
- Servis: Garanti başvurusu, arıza teşhisi, yedek parça ve müşteri geri bildirimi.
- Raporlama: Alınan sipariş ile satış tahmininin ayrı gösterilmesi.
Distribütörün bayi olması onu mutlaka teknik servis işletmesine dönüştürmez; ürün riski yüksekse teknik hizmet şartı ve yetkinlik ayrıca yazılmalıdır.
Benzer unvanlı firma ile gerçek ticari ilgiyi karıştırmayın
Üçüncü taraf listede “ABC Distribution” görüldüğünde aynı isimle çalışan iki şirket olabilir. Birindeki ithalat faaliyeti diğerine atfedilmemelidir. Kurumsal web alanı, resmî unvan, ülke, varsa sicil ve portföy kontrolü birlikte yapılır. Avrupa Birliği şirketleri için Avrupa e-Adalet Portalı resmî şirket kayıtlarına geçiş için yararlı olabilir.
Temsili örnek: Hayalî “ABC Trade Ltd.” ilgili teknik ürünleri web sitesinde listeliyor, fakat tedarikçi değerlendirmesi yaptığına ilişkin yanıt yok. Bu firma yalnız adaydır. Aynı isimli başka bir işletme yazılı ürün talebi paylaştıysa, talep yanlış şirkete aktarılmamalıdır. Gerçek talep için karşı tarafın teyitli ihtiyacı ve ilgili kişi gerekir.
Şüphe veya uyumsuzluk bulunan yerde suçlayıcı etiketler yerine “ek doğrulama gerekli” kaydı açın. Kaynağı açıklanmayan büyük sipariş vaadi, yetki belgesinin yerine geçmez.
İlk görüşmeden pilot döneme geçiş
İlk toplantıdan sonra iki tarafın da hazır olduğu bir ürün veya bölge için pilot çalışma düşünülür. Pilotun amacı satış garantisi vermek değil; ürün sunumu, numune, fiyat, stok ve müşteri geri bildirimini birlikte test etmektir. Kullanılacak ürün ve ilk müşteri segmenti, süreç sorumluları ve denetim aralığı yazılı hale getirilir.
| Kontrol | Örnek pilot çıktısı | Kararı veren |
|---|---|---|
| Ürün tanıtımı | Onaylı katalog ve eğitim tamamlandı | Üretici ürün uzmanı |
| Müşteri eşleşmesi | Kaynaklı aday ve doğru sektör notu | Ortak satış ekibi |
| Operasyon | Stok/teslim fizibilitesi | Üretici ve dağıtıcı operasyonu |
| Talep sinyali | Yazılı teknik soru veya gerçek RFQ | İlgili taraflar |
| Gözden geçirme | Risk, sorun ve sonraki görev listesi | Yetkili yöneticiler |
“Pilotun sonunda en az X sipariş kesin” gibi kanıtsız sözler vermeyin. Tedarikçi ve dağıtıcı, test döneminin sonunda işbirliğine devam etmeme seçeneğini de sözleşme koşullarına göre değerlendirebilmelidir.
Profesyonel ve nezaketli ilk distribütörlük teklifi örneği
İlk teklif mesajı kibar ve ölçülü olmalı; firmanın faaliyetini tanıdığınızı göstermeli, ancak yetki veya ortaklık varmış gibi konuşmamalıdır:
Konu: [Ürün grubu] için olası distribütörlük işbirliği
Merhaba [yetkili/ekip],
Şirketinizin [doğrulanmış faaliyet] alanındaki çalışmalarını inceledik. [Ürün ailesi] üreten bir işletme olarak ürünlerimizin faaliyetlerinizle ticari ve teknik açıdan uyumlu olup olmadığını birlikte değerlendirmek isteriz. Bu ürün grubunda yeni üretici işbirliklerini görüşmeye açık mısınız?
Uygun görürseniz kısa bir ürün dosyası ve ön çalışma kapsamını paylaşarak sizin önceliklerinizi öğrenmekten memnuniyet duyarız.
Ayırdığınız zaman için teşekkür eder, iyi çalışmalar dileriz.
Saygılarımızla,
[Gerçek gönderen]
Bu metin bir sözleşme teklifi veya bağlayıcı münhasırlık vaadi değildir. Gerçekte incelenmeyen şirket hakkında “inceledik” ifadesi kullanılmamalı; alıcı ret hakkı ve ülkedeki elektronik ileti kuralları gözetilmelidir.
Distribütörlük teklifinde pilot ile nihai sözleşmeyi ayırın
Distribütörlük teklifi nasıl hazırlanır sorusuna tek tip münhasırlık belgesiyle cevap vermek yanlış beklenti yaratır. Önce ürün, bölge, müşteri tipi, alım modeli ve karşılıklı sorumlulukları içeren, görüşmeye açık bir teklif özeti oluşturun. Kurgusal başlangıçta üç aylık pilot değerlendirmesi konuşulabilir; süre ve performans şartları kesin yükümlülük gibi sunulmaz.
| Konu / koşul | Doğrulanacak unsur | Karar / eylem |
|---|---|---|
| İlk tanışma | Ürün/kanal uyumu ve muhatap | Kısa işbirliği sorusu |
| Pilot önerisi | Sorumlu, kanıt ve geri bildirim | İki taraflı değerlendirme |
| Nihai teklif | Bölge, marka, fiyat, hedef ve fesih | Uzman teyidi |
Teklif içeriği karşı tarafın kabul ettiği nihai sözleşme değildir.
Distribütörlük teklifini nihai sözleşmeden ayırın
Distribütörlük teklifi ilk aşamada ürün ailesi, bölge, potansiyel kanal, stok ve servis sorumluluklarına ilişkin müzakere daveti olabilir. Münhasırlık ve kalıcı hedefler kanıtlı pilot olmadan bağlayıcı biçimde teklif edilmemelidir.
Bu rehberin özgün kapsamı: Arama niyeti: distribütörlük teklif hazırlama; çıktı: pilot teklif kapsamı.
TMT DealMakers süreci nasıl destekler?
TMT DealMakers, üreticinin ürününü inceleyerek uluslararası ithalatçı ve distribütör adaylarının faaliyetlerini araştırır, uygun şirketlerle kurumsal nezakete dayanan kişiselleştirilmiş iletişim hazırlar ve yanıt, teklif ve görüşme aşamalarının koordinasyonuna katkı sağlar.
TMT'nin çalışması karşı tarafın distribütörlük teklifini kabul ettiği, satış sözleşmesinin imzalandığı veya siparişin kesinleştiği anlamına gelmez. Açıklanan ön ücret ve aylık hizmet bedeli bulunmayan, satış gerçekleşirse sözleşme şartlarına göre başarı komisyonu modelinde de sonuç garantisi yoktur.
Kaynaklar ve doğrulama tarihi
Kaynak inceleme tarihi: 15 Kasım 2026. Dikey dağıtım sözleşmelerinin geçerliliği, rekabet hukuku ve ticari yükümlülükler ülkeye ve sözleşme koşullarına göre değerlendirilmelidir.
- ICC — Model Distributorship Contract: sözleşme başlıklarına ilişkin profesyonel çerçeve.
- Avrupa Komisyonu — Vertical Block Exemptions.
- EUR-Lex — Regulation (EU) 2022/720.
- International Trade Administration — Evaluate Foreign Representatives.
Bu makale hukuki danışmanlık, rekabet hukukuna uygunluk onayı veya bağlayıcı distribütörlük sözleşmesi yerine geçmez.
Uluslararası kanal işbirliğinizin kapsamını değerlendirelim
Ürün, hedef ülke ve ticari kapasitenize uygun araştırma ve iletişim yolunu birlikte netleştirebilirsiniz.
TMT DealMakers ana sayfası