Kısa cevap: önce aynı yük ve teslim kapsamını tanımlayın
Lojistik tekliflerini karşılaştırmak için tablo, taşıyıcıların fiyatını birbirine benzer hâle getirmekten önce hangi hizmetleri sunduklarını açıkça göstermelidir. Aynı ürün için bir teklif fabrika–varış deposu, diğeri yalnız liman–liman taşıması içeriyorsa fiyat farkı doğrudan tasarruf değildir. Benzer şekilde biri yükleme terminalini ve sigortayı kapsarken diğeri hariç tutuyorsa yalnız en düşük toplamı seçmek risk yaratır.
İlk adım üreticinin ürün kodunu, sevk miktarını, koli/palet sayısını, brüt ağırlığı, hacmi, tehlikeli/ısı kontrollü yük niteliğini ve hangi tarihte hazır olacağını doğrulamaktır. Daha sonra alıcı ile Incoterms® 2020 kuralı ve belirlenmiş teslim/varış noktası üzerinde görüşülür. Alıcı henüz yalnız teknik bilgi istemişse ortada sevke hazır kesin sipariş olmadığı ayrıca belirtilir.
Forwarder teklifini aynı kapsamda normalize eden tablo
| Ölçüt | Teklif A | Teklif B | Kontrol |
|---|---|---|---|
| Yük | 20' dry konteyner | 20' dry konteyner | Ağırlık, palet ve yük aynı mı? |
| Başlangıç | Yükleme limanı | Fabrika kapısı | İç taşıma dahil mi? |
| Varış | Varış limanı | Varış deposu | İç dağıtım farkı ne? |
| Ocean freight | Dahil | Dahil | Rotası ve taşıyıcı aynı mı? |
| Terminal/THC | Hariç | Bir bölümü dahil | Hangi liman ve taraf? |
| Sigorta | Hariç | Hariç | Kim yaptıracak? |
| Free time | Teyit bekliyor | Teyit bekliyor | Demurrage/detention nasıl? |
| Geçerlilik | Örnek: 7 gün | Örnek: 14 gün | Gerçek fiyat tarihi hangisi? |
Tablodaki taşıma özellikleri gerçek operatör teklifleri değildir. Karşılaştırma için farklı iki hizmet önce aynı teslim noktasına kadar tamamlanır; gerekiyorsa A'nın eksik iç nakliye/terminal hizmetleri eklenir veya B'nin fazla kapsamı ayrı değerlendirilir.
Maliyet kalemlerini dahil ve hariç olarak ayırın
Navlun teklifi, ana deniz taşıması dışında iç taşıma, gümrük müşavirliği, belge düzeni, terminal, ekipman, tartım, kargo sigortası veya varış yerel ücretlerini içerebilir. Bu hizmetlerin hangi tarafın sorumluluğunda olduğu Incoterms kuralı ve taşıma sözleşmesiyle incelenmelidir. Bir terminal hizmeti forwarder paket fiyatına dahilse ayrı listede yeniden maliyet yazmak mükerrerlik yaratır.
Öte yandan “freight all-in” gibi genel sözlü ifadeler, ithalat vergisi ve varış depolama giderlerinin gerçekten dahil olduğunu kanıtlamaz. Satıcı DAP ile teslim taahhüdü veriyorsa varış deposuna kadar taşıma ve risk hesabı gerekir; CIF ise deniz taşımasında farklı risk geçişi içerir. Gerçek tarife ve vergileri üretici finans ile ilgili uzmanlar kontrol etmelidir.
Transit süresi ve gecikme olasılığı nasıl okunur?
Transit süre çoğu taşıyıcı teklifinde tahmindir; üretim hazırlığı, liman kapısı kabulü, gemi bağlantısı, aktarma, gümrük ve nihai teslim sürelerini aynı kavram gibi kullanmayın. Örneğin “12 gün ocean transit”, fabrikadan alıcının deposuna 12 günde teslim garantisi anlamına gelmeyebilir. Planlanan varış tarihinin nasıl hesaplandığı ve sonraki aktarma riskleri sorulmalıdır.
Gerçek üretim kapasitesi ve sevk hazırlığı üretici tarafından teyit edilmediyse lojistik ekibin seçtiği tarih kesin sipariş terminine dönüştürülemez. Gecikmede risk ve masrafın hangi tarafta olduğu sözleşmede açık tutulmalı; taşıyıcı planındaki değişiklikler ilgili alıcıya nazik ve doğrulanmış bilgiyle aktarılmalıdır.
Demurrage, detention ve storage risklerini karşılaştırın
Demurrage, detention ve terminal storage farklı neden ve farklı tarife düzeylerine bağlı olabilir. Ücretsiz bekleme veya konteyner kullanım süresi olarak verilen free time her liman, taşıyıcı, konteyner türü ve rota için aynı değildir. Amerikan Federal Maritime Commission, detention ile demurrage kavramlarını ayrı açıklar. Bu yüzden tek bir global “7 gün ücretsiz” varsayımı fiyat tablosuna yazılmamalıdır.
Gümrük incelemesi, alıcı deposunun kapalı olması veya taşıyıcının ekipman teminindeki gecikme bekleme maliyetini değiştirebilir. Teklifte varsa konteyner iadeleri, liman boşaltma, hafta sonu/tatil hesabı ve ücretsiz sürenin hangi olayla başladığı yazılı istenmelidir. Başlangıçta düşük navlun, yüksek bekleme ücretiyle ekonomik avantajını kaybedebilir.
Kurgusal 2.000 EUR ve 2.300 EUR teklifi eşitlemek
Üreticinin aynı yük için iki varsayımsal forwarder teklifi aldığını düşünelim. Teklif A 2.000 EUR fakat fabrika–liman taşıması 450 EUR, terminal 250 EUR hariç; Teklif B 2.300 EUR ve bu iki kalemi dahil ediyor. Sigorta, gümrük ve diğer masrafların her iki seçenekte aynı olduğu yalnız örnek hesabı için varsayılmıştır.
| Alan | A | B |
|---|---|---|
| İlk navlun tutarı | 2.000 EUR | 2.300 EUR |
| İç taşıma | +450 EUR | Dahil |
| Terminal | +250 EUR | Dahil |
| Aynı hizmet kapsamı toplamı | 2.700 EUR | 2.300 EUR |
Bu örnekte B kapsam eşitlendiğinde 400 EUR düşük görünür. Ancak rota, ekipman güvenilirliği, serbest bekleme süresi, transit ve gerçek teslim sorumluluğu da doğrulanmadan kesin seçim yapılmamalıdır. Rakamlar gerçek piyasa fiyatı veya herhangi bir taşıyıcının güncel tarifesi değildir.
Sigorta var mı, poliçe hangi riski kapsıyor?
Bir taşıma teklifinde “insurance available” yazması sigorta poliçesinin düzenlendiğini göstermez. Sigortalanan değer, teminat kapsamı, istisnalar, muafiyet, hasar bildirim süresi ve lehtar ayrıca incelenmelidir. CIF/CIP gibi kuralların kural gereği sigorta düzenleme yükümlülüğü oluşturabildiği durumlarla, DAP veya FCA'daki sözleşmesel tercihler birbirine karıştırılmamalıdır.
Özellikle mermer, cam, kimyasal, makine veya sıcaklık kontrollü gıdada fiilî ürün türü sigorta ve ambalaj kararını değiştirebilir. Yükün gerçek teknik niteliği teyit edilmeden standart sigorta teklifini bütün ürünlere uygun saymak hatalıdır.
Karar verirken üretici ve lojistik rolleri
- Üretim, ürün kodunu, yük hacmini, brüt ağırlığı ve hazır olma tarihini onaylar.
- Depo, palet ve paket özellikleri ile konteyner yükleme planını doğrular.
- Forwarder, yazılı dahil/hariç masraf ve süre bilgisi verir.
- İhracat operasyonu, beyan ve ilgili ülke/ürün kontrolünü uzmanla yürütür.
- Finans, para birimi, geçerlilik, maliyet ve hedef marjı değerlendirir.
- Satış ekibi, alıcının gerçek teslim noktası ve tercih ettiği kuralı teyit eder.
- Karar sahibi, aynı kapsamda teklif V1/V2 karşılaştırmasını onaylar.
Bir iş geliştirme temsilcisi alıcıyla görüşmeleri koordine edebilir, fakat forwarder veya üretici yerine sigorta ve kesin navlun garantisi vermemelidir. Gerçek mutabakat olmadığında müşteriye “lojistik tamamlandı” bilgisi gönderilmez.
CRM'de teklif versiyonu ve taşıma kanıtı
ShipmentID, ProductID, yük ölçüleri, CompanyID, taşıma türü, başlangıç ve bitiş noktası, Incoterms kuralı, navlun para birimi, fiyat geçerliliği, dahil/hariç hizmetler, terminal, free time, sigorta, bekleme riski ve forwarder teklifi referansı saklanabilir. Teklif şartları değiştiğinde önceki sürüm silinmemelidir.
İlk alıcı araştırması, gerçek RFQ, üretici onaylı teklif, taşıma rezervasyonu, fiilî sevk ve teslim ayrı durumlardır. Aynı alıcıdan birden fazla teklif alınması birden fazla satış veya müşteri sayılması anlamına gelmez. Şirketin kurumsal kimliği ve gerçek ürün uygunluğu ayrıca belgelenmelidir.
İki lojistik teklifini aynı kapsamda karşılaştırma kontrolü
İki forwarder teklifinde toplam fiyatın farklı olması daha ucuz olanın ekonomik açıdan daha iyi olduğunu kanıtlamaz. Örneğin bir teklif varış deposu teslimini, diğeri yalnız liman teslimini kapsıyorsa son kilometre, terminal, depolama ve sigorta kapsamları normalize edilmelidir.
| Aşama | Kontrol | Uygulama |
|---|---|---|
| Rota | Aynı yükleme ve varış noktası | Kapsamı eşitle |
| Navlun/terminal | Dahil ve hariç masraflar | Ek giderleri yaz |
| Transit | Tahmini süre ve aktarma | Hizmet riskini ölç |
| Sigorta/bekleme | Poliçe, free time, detention | Koşulu doğrula |
Gerçek taşıma teklifi yazılı operatör koşullarıyla karşılaştırılmalıdır.
TMT DealMakers bu analizde nasıl destek sunar?
TMT DealMakers üreticinin ürünlerini inceleyerek uluslararası potansiyel ithalatçı ve distribütör adaylarını araştırır, şirketin gerçek faaliyetini doğrulamaya ve ilgili muhatapla nazik ilk iletişim ve gerçek teklif görüşmelerini koordine etmeye odaklanır. Taşıma sözleşmesi, navlun, sigorta veya gümrük onayı üreticinin ve yetkili profesyonellerin sorumluluğundadır.
Kamusal modelde ön ödeme veya aylık hizmet bedeli bulunmaz; gerçekleşen satışta sözleşmeye bağlı başarı komisyonu söz konusu olur. Lojistik teklifinin değerlendirilmesi veya alıcı adayı keşfi satış garantisi değildir. TMT DealMakers çalışma yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Lojistik teklifleri için son kontrol listesi
- İki teklifte aynı yük, ağırlık, hacim ve konteyner türü mü var?
- Başlangıç ve teslim noktası aynı mı?
- Incoterms kuralı ve masraf sorumlulukları açık mı?
- Navlun, iç taşıma, terminal ve belge kalemleri normalize edildi mi?
- Free time, demurrage, detention ve sigorta kontrol edildi mi?
- Transit süresi gerçek hazırlık ve teslim tarihinden ayrıldı mı?
- Para birimi, geçerlilik ve dahil/hariç masraflar yazılı mı?
- Karar, kaynak, sorumlu ve sonraki görev CRM'de kayıtlı mı?
Doğru lojistik teklifi en küçük sayı değil; aynı hizmet düzeyinde hangi maliyet ve riski üstlendiğinizi gösteren tekliftir.
Kaynaklar ve kontrol sınırı
Bu yazı için 16 Kasım 2026 itibarıyla aşağıdaki kurumsal kaynaklardan yararlanılmıştır. Tarife, ürün/ülke mevzuatı, taşıyıcı ücretleri ve belgelendirme gerçek işlem ve işlem öncesinde yetkili kişilerce tekrar kontrol edilmelidir. Eğitim amaçlı maliyetler gerçek satış veya teklif değildir.
- ICC — Incoterms® 2020 — teslim şekli, yer, masraf ve risk görevleri
- International Trade Administration — Know Your Incoterms — taşıma türü ve teslim sorumluluğunun teklif kapsamına etkisi
- US Federal Maritime Commission — Detention and Demurrage — bekleme ve ekipman sürelerinin maliyet farkları
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Ticari İhracat SSS — gümrük işlemi, ürün ve kısıtların kontrolü
Ürün ve alıcının ticari uygunluğunu değerlendirelim
Doğru ürün dosyası, teyitli şirket rolü ve nazik B2B iletişim, uluslararası ticari görüşmenin sağlam başlangıcıdır.
TMT DealMakers çalışma yaklaşımını inceleyin