Incoterms® 2020 neyi düzenler, neyi düzenlemez?
Incoterms 2020 teslim şekilleri tablosu, satıcı ile alıcının taşıma yükümlülüğü, riskin geçiş noktası ve belirli masrafların paylaşımını karşılaştırmayı sağlar. ICC — Incoterms® 2020 toplam 11 üç harfli kuralı açıklamaktadır. Kurallar ödeme vadesini, malın mülkiyetinin ne zaman geçtiğini, ürünün teknik şartlarını veya satış sözleşmesinin bütün koşullarını tek başına çözmez.
Örneğin bir şirketin CIF teklif vermesi, alıcıdan kesin tahsilat yaptığı anlamına gelmez. Riskin sevk anında geçtiği bir kuralda satıcının navlunu daha uzak noktaya kadar ödeme zorunluluğu da bulunabilir. Bu nedenle “navlunu kim ödüyor?” ile “hasar riski ne zaman geçiyor?” soruları ayrı değerlendirilmelidir.
1. On bir Incoterms® 2020 kuralının karşılaştırması
| Kural | Taşıma modu | Önemli teslim/risk noktası | Başlıca satıcı görevi |
|---|---|---|---|
| EXW — Ex Works | Her mod | Belirlenen yerde mal alıcının tasarrufuna bırakılır | Malı hazır etme; genel olarak yükleme/ihracat gümrüğü alıcı tarafında |
| FCA — Free Carrier | Her mod | Belirlenen yerde taşıyıcıya teslim; tesis/başka yer farkı önemlidir | İhracat gümrüğü ve anlaşılan yerde teslim |
| CPT — Carriage Paid To | Her mod | Risk ilk taşıyıcıya teslimde geçebilir | Belirtilen varışa kadar taşıma ücreti |
| CIP — Carriage and Insurance Paid To | Her mod | Risk taşıyıcıya teslimde; navlun ve sigorta daha uzağa kadar | Taşıma ve varsayılan geniş kapsamlı sigorta |
| DAP — Delivered at Place | Her mod | Varış noktasında, boşaltmaya hazır malda | Belirtilen yere kadar taşıma ve risk |
| DPU — Delivered at Place Unloaded | Her mod | Belirtilen yerde mal boşaltıldığında | Varışa taşıma ve boşaltma |
| DDP — Delivered Duty Paid | Her mod | Belirtilen yerde, boşaltmaya hazır malda | İthalat formaliteleri/ilgili vergiler dahil geniş sorumluluk |
| FAS — Free Alongside Ship | Deniz/iç su yolu | Belirlenen yükleme limanında gemi yanında | Malı gemi yanında teslim etme ve ihracat işlemi |
| FOB — Free On Board | Deniz/iç su yolu | Yükleme limanında gemi üzerinde | Malı gemiye yüklenmiş biçimde teslim |
| CFR — Cost and Freight | Deniz/iç su yolu | Gemiye yüklemede risk geçer | Varış limanına deniz navlunu |
| CIF — Cost, Insurance and Freight | Deniz/iç su yolu | Gemiye yüklemede risk geçer | Navlun ve kuraldaki asgari sigorta |
Bu tablo ICC'nin resmî kural metninin sadeleştirilmiş özetidir; her kuralda ek maliyet, yükleme/boşaltma veya gümrük nüansı olabilir. Kuralın adlandırılmış tam yeri ve “Incoterms® 2020” sürümü teklifte yazılmalıdır.
2. Taşıma modu seçilmeden kural belirlemeyin
EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP birden fazla taşıma modunda kullanılabilir. FAS, FOB, CFR ve CIF ise deniz/iç suyolu kurallarıdır. Konteynerli veya karma taşımada yükün liman terminaline teslimi, gemiye fiilen yüklenmesinden farklı olabilir. ICC Digital Library açıklaması bu nedenle konteyner ve multimodal taşımalarda FCA/CPT/CIP gibi uygun kuralların değerlendirilmesini açıklar.
FCA'nın satıcı tesisi ve başka bir taşıyıcı tesisi olarak belirlenmesi farklı yükleme görevleri yaratabilir. EXW şartını yabancı alıcıya “bütün ihracat gümrük yükünü her şartta alıcı yapabilir” varsayımıyla sunmayın; ihracat formalitelerinin yerel hukuk açısından kimin tarafından yapılabileceğini kontrol edin.
3. CIF ve CIP sigorta yükümlülüğü neden farklı?
| Öğe | CIF | CIP |
|---|---|---|
| Taşıma biçimi | Deniz/iç su yolu | Her taşıma modu |
| Risk geçişi | Yükleme limanında gemi üzerinde | İlgili taşıyıcıya teslimde |
| Navlun | Varış limanına kadar satıcı | Adlandırılmış varış yerine kadar satıcı |
| Sigorta standart düzeyi | Institute Cargo Clauses (C) veya muadili | Institute Cargo Clauses (A) veya muadili |
| Hatalı yorum | Satıcı bütün yolculuk riskini taşır | Sigorta bütün olası hasarları koşulsuz öder |
ICC Incoterms® 2020 CIP'te daha yüksek asgari sigorta düzeyini açıklar. Sigorta poliçesinin istisnaları, yük niteliği ve tarafların genişletilmiş teminat talebi ayrıca kontrol edilmelidir.
4. DAP, DPU ve DDP arasında hangi görev değişir?
DAP altında satıcı malı belirlenen varışta boşaltmaya hazır olarak teslim eder; normal kural gereği boşaltma satıcının yükümlülüğü değildir. DPU'da satıcı malı belirtilen yerde boşaltarak teslim eder. DDP'de satıcı varışta malı boşaltmaya hazır şekilde sunar, fakat ithalat gümrüğü ve ilgili vergi/formaliteler dahil daha kapsamlı yükümlülük alır. ICC resmi seçim kontrol listesi varış sözleşmelerindeki farkları gösterir.
DDP kullanmadan önce satıcının hedef ülkede ithalatçı olarak hukuken hareket edip edemeyeceği, ürün sertifikaları, vergi kaydı ve ödeme kapasitesi kontrol edilmelidir. “DDP daha profesyonel” diye yerel işlem yetkisi bulunmadan kesin fiyat vermek maliyet ve uyum riski doğurabilir.
5. Kurgusal aynı ürüne üç teslim teklifi
Türkiye'de üretilen 100 adet parçanın Almanya'daki alıcıya satışı görüşülsün. Satıcı için teklif seçenekleri FCA İzmit terminali, CPT Berlin taşıyıcı terminali ve DAP Berlin alıcı deposu olabilir. FCA'da satıcı daha erken teslim eder; CPT'de navlunu daha uzağa ödeyebilir ama risk önceden geçer; DAP'da varışta teslim yükümlülüğü ve risk daha uzun sürebilir.
Bu yalnız yöntem örneğidir. Gerçek navlun, sigorta, terminal ücretleri, teslim adresi, ithalatçı sorumluluğu ve ödeme koşulları bilinmeden hangisinin en iyi/kârlı olduğu iddia edilmez. Fiyat karşılaştırmasında aynı miktar, teknik ürün ve teklif tarihi esas alınmalıdır.

6. Teklif onayından önce dört departmanın kontrolü
| Departman | Gerekli kanıt | Onay konusu |
|---|---|---|
| Üretim/kalite | SKU, paket, ağırlık, üretim süresi ve teknik belge | Sevk edilebilir ürün |
| Lojistik | Taşıma modu, rota, sigorta, terminal ve yer | Kuralın doğru uygulanması ve navlun |
| Gümrük/uygunluk | İhracat/ithalat yetkileri, menşe ve izinler | Tarafların yerine getirebileceği formaliteler |
| Finans/satış | Satış fiyatı, kur, banka/ödeme, marj ve süre | Onaylı teklif ve geçerliliği |
7. CRM'de durumları izleyin
İlk RFQ, teklif hazırlığı, taşıyıcı fiyatı, onaylı Incoterms® kuralı/yer, gönderilen teklif sürümü, PO teyidi, yükleme, fiilî teslim ve tahsilat ayrı tutulmalıdır. Alıcının “DAP istiyoruz” mesajı, üreticinin o teslim kuralını onayladığı anlamına gelmez. Bir değişiklikte maliyet ve risk tablosu yeniden hesaplanmalı, eski teklif sürümü kaybolmamalıdır.
8. Incoterms® karar listesi
- Ürün, taşıma modu ve yükün nerede teslim edileceği açık mı?
- Denizyolu kuralı yanlışlıkla multimodal bir işlem için seçilmedi mi?
- Risk geçişi ile navlunu ödeme noktası ayrı kaydedildi mi?
- CIF/CIP sigorta kapsamı ve gerçek poliçe istisnaları incelendi mi?
- İhracat ve ithalat gümrüğünü hangi tarafın yapacağı mümkün mü?
- Boşaltma, terminal, navlun, vergiler ve ek masraflar yazılı mı?
- Ödeme ve mülkiyet koşulları ayrı sözleşme maddesinde mi?
On bir Incoterms kuralını taşıma moduna göre önce filtreleyin
Incoterms 2020 tablosundan seçim yapmadan önce deniz/iç suyolu kurallarıyla her taşıma modunda kullanılabilen kuralları ayırın. İthalat gümrüğü, sigorta ve boşaltma sorumluluğu ayrı kontrol edilmelidir.
| Aşama | Kontrol | Uygulama |
|---|---|---|
| Deniz/iç su yolu | FAS, FOB, CFR, CIF | Uygun taşıma ve liman |
| Her mod | EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP | Teslim yeri ve risk |
| Sigorta | CIF ve CIP | Asgari teminat farkını incele |
| İthalat | DAP/DPU ile DDP | İthalat sorumluluğunu doğrula |
Incoterms mülkiyet devrini, ödeme şeklini ve sözleşmenin tüm hükümlerini tek başına düzenlemez.
TMT DealMakers'ın katkısı
TMT DealMakers üreticiye uygun olabilecek alıcı ve distribütörleri araştırır, şirketlere özel nezaketli temas ve ticari görüşme koordinasyonuna odaklanır. Gerçek taşıma, sigorta, vergi ve sözleşme onayı ilgili üretici ve uzmanların sorumluluğundadır. TMT DealMakers'ın B2B yaklaşımını inceleyin.
Kaynaklar ve kontrol tarihi
- ICC — Incoterms® 2020
- ICC — Incoterms® and Commercial Contracts
- ICC — Incoterms® 2020 Checklist
- ITA — Pro Forma Invoice
Kaynak inceleme tarihi: 16 Kasım 2026. Tablo ICC kurallarının bilgilendirici özetidir; resmî tam metnin yerine geçmez. Örnek sevkiyat ve rakamlar kurgusaldır.
Hedef alıcınızı birlikte değerlendirelim
Ürününüzün kullanım alanı, hedef ülke ve olası alıcı profili üzerinden uygulanabilir araştırma kapsamını görüşebilirsiniz. Araştırma, satın alma veya satış garantisi değildir.
TMT DealMakers ana sayfasını inceleyin
