Teklif öncesindeki kritik karar nedir?
“Ürünümü ithal eden firmalar hangileri?” sorusu ile “Bu firmaya bugün güvenilir teklif verebilir miyim?” sorusu aynı değildir. Bir şirket geçmişte benzer bir ürün grubunu ithal etmiş olabilir; bu bilgi güncel talep, teknik uyum veya satın alma yetkisi anlamına gelmez. Teklif ancak ürün tanımı, talep kapsamı, muhatap, ticari şartlar ve iç onaylar doğrulandığında anlam kazanır.
İlk teklifin hızlı olması değerli olabilir; fakat doğrulanmamış teslim süresi, ölçü veya lojistik maliyetini kesin rakam gibi sunmak daha sonra ticari uyuşmazlığa yol açabilir. Doğru yaklaşım: açık noktaları listelemek, uygun muhataba saygılı biçimde sormak ve teyit edilmiş bilgilerle teklif vermektir.
Gerçek ithalatçı mı, potansiyel dağıtıcı mı?
Adayı en az üç kaynaktan anlamaya çalışın: resmî şirket varlığı için ticaret sicili, ürün faaliyeti için güncel ürün kataloğu ve ticari model için dağıtım/tedarik açıklaması. Firma grubu içindeki şirketin kendisi ithalat yapmıyor, başka bir grup şirketinden stok alıyor olabilir. Pazarlama sitesindeki “international” ibaresi doğrudan ithalat belgesi yerine geçmez.
Gerçek ticaret verisi kullanılıyorsa veri dönemi, ürün kodu ve erişim yöntemi kaydedilmelidir. Genel ülke istatistiği belirli firmayı teşhis etmez. Firma düzeyinde ticari veri bulunsa bile veri kapsamı ve güncellik sınırı yazılmalıdır.
Alıcı ve üretici hangi teknik bilgiyi teyit etmeli?
| Alan | Üretici hazırlığı | Alıcıdan istenecek teyit |
|---|---|---|
| Ürün kodu ve versiyonu | Katalog kodu, çizim ve sürüm tarihi | Talep edilen versiyonun yazılı onayı |
| Teknik standart | Mevcut test/uygunluk kanıtları | Hedef pazardaki gerekli standart/sertifika |
| Miktar | Minimum sipariş ve kapasite | Deneme siparişi ve tahmini dönemsel ihtiyaç |
| Paketleme | Koli, palet, birim ağırlık ve ölçü | Etiket, dil, barkod veya özel ambalaj talebi |
| Termin | Hammadde ve üretim hazırlık süresi | İstenen sevk tarihi ve sipariş onayı zamanı |
| Numune | Numune sürümü ve olası maliyeti | Onay kriteri, adres ve inceleme süreci |
| Teslim şekli | Karşılaştırılabilir Incoterms teklif alternatifleri | Yer, yöntem ve masraf paylaşımı beklentisi |
Bu başlıklardan birine “standarttır” diyerek geçmek doğru değildir. Özellikle özel üretim, kalite onayı ve ambalaj talepleri yazılı olarak netleştirilmelidir.
Fiyatın iç onayı kimden alınmalı?
Fiyat çalışmasında satış ekibi yalnız piyasa isteğini değil, maliyet varsayımlarının hangi bölüm tarafından teyit edildiğini de kaydetmelidir. Ürün reçetesi ve kapasite için üretim, güncel maliyetler için finans/muhasebe, nakliye ve teslim senaryosu için lojistik, teknik şartlar için kalite veya mühendislik birimi onayı gerekebilir. Küçük işletmede aynı kişi birden fazla rol üstlense bile kontrol kalemleri ayrılmalıdır.
- Hangi para birimi kullanılacak ve kur riski nasıl ele alınacak?
- Fiyat hangi miktar bandına ve ürün sürümüne uygulanacak?
- Paketleme, kalıp, kalite testi ve numune bedelleri dahil mi?
- İskonto için hangi yetki seviyesi gerekli?
- İç maliyet ve hedef kârlılık aynı hesap sürümünde mi?
- Teklifin son geçerlilik tarihi nedir?
Kurgusal örnekte 500 adet için verilen fiyat, alıcının 50 adet deneme siparişi sorusuna otomatik uygulanamaz. Aynı şekilde ilk tahmini navlun, resmî taşıma teklifi alınmadan sabit maliyet kabul edilmemelidir.
Incoterms ve teslim yeri yanlış anlaşılırsa ne olur?
ICC'nin Incoterms® 2020 kuralları; taşıma, masraf ve risk paylaşımını düzenleyen uluslararası ticari kurallardır. Ancak bunlar tek başına ödeme şekli, mülkiyet devri veya satış sözleşmesinin tamamı değildir. “FOB fiyat” gibi eksik ifade yerine, kullanılan kuralın sürümü ve belirtilmiş yer veya liman net olmalıdır; ürünün taşıma türüne uygun terim seçilmelidir.
Örneğin konteynerli sevkiyatta sırf alışkanlıkla FOB yazılması, gerçek teslim yeri ile fiilî taşıma düzeni arasında uyumsuzluk yaratabilir. Bu sebeple lojistik uzmanı ve gerekiyorsa sözleşme danışmanının değerlendirmesi gerekir. Hangi belgeleri kimin hazırlayacağı, gümrük sorumlulukları ve sigorta ayrıca konuşulmalıdır.
Örnek: iyi görünümlü ithalatçıya neden hemen teklif verilmez?
Varsayımsal durum: Avrupa'da endüstriyel motor parçası dağıtan bir şirket, Türkiye'deki üreticiden 1.000 adet komponent istiyor. Ürün ailesi uygun, şirket sicili mevcut. Fakat alıcı çizimde revizyon numarası belirtmemiş, teklifin teslim yeri yazılmamış ve ürün standardı konusunda iki farklı beklenti görünüyor.
| Kontrol | Durum | Yapılacak işlem |
|---|---|---|
| Şirket kimliği | Resmî kayıtta aynı unvan görüldü | Kayıt tarihi ve belgeyi sakla |
| Yetki | E-posta kurumsal ancak görev rolü belirsiz | Satın alma yetkilisini nazikçe teyit et |
| Teknik çizim | Revizyon numarası eksik | Güncel çizim ve teknik onay iste |
| Teslim | Ülke var; belirlenmiş yer yok | Şehir/terminal ve istenen terimi sor |
| Fiyat | Üretim onayı bekliyor | Kesin fiyat yerine teyit takvimi ilet |
Burada doğru yanıt “Teklifimiz hazır” demek değil, eksik bilgileri tek mesajda toplayıp uygun sırada netleştirmektir. Alıcının zamanına saygı gösteren bir yaklaşım hem kurumsallık sağlar hem gereksiz revizyonları azaltır.
Karşı tarafa gönderilecek kısa ve işbirlikçi bilgi talebi
“Ürün grubumuzla ilgilendiğiniz için teşekkür ederiz. Teknik özellikleri doğru teyit ederek size güvenilir bir teklif hazırlamak isteriz. Mümkünse talep ettiğiniz parçanın güncel çizim revizyonunu, hedef miktarını ve tercih ettiğiniz teslim noktasını paylaşabilir misiniz? Bu bilgilerle uygun üretim ve teslim seçeneklerini daha sağlıklı değerlendirebiliriz.”
Bu metin karşı tarafı baskılamaz, siparişi olmuş gibi sunmaz ve teklifin neden henüz kesinleştirilmediğini açıklar. İlk görüşmede çok sayıda gereksiz belge istemek yerine teklif kararını etkileyen eksikler önceliklendirilebilir.
CRM’de fiyat ve teklif öncesi onay izini koruyun
Adayın şirket kaydına bağlı bir fırsat kartında alıcı adı, ürün kodu, teknik revizyon, talep miktarı, teklif sürümü, para birimi, geçerlilik tarihi, Incoterms kuralı ve belirlenmiş yer, maliyet onayları, teklifin iletilme tarihi ve bekleyen sorular ayrı tutulmalıdır. Her yeni teknik değişiklik yeni sürüm kaydı oluşturmalıdır.
“İlgilendi” ile “RFQ verdi”, “fiyat istedi” ile “sipariş geçti”, “fatura kesildi” ile “tahsil edildi” aşamalarını karıştırmayın. Alıcıdan gelen değişiklik yazılı teyit edilmeden eski teklif güncel kabul edilmemelidir.
İthalat geçmişinden teklif hazırlığına geçiş şartları
Adayın geçmişte ithalat yapmış olması, ürün teknik sürümü veya ödeme şartları hakkında mutabakat kurulduğu anlamına gelmez. Bu nedenle ilgiyi doğrulayan bir yanıt bile tek başına kesin fiyat onayı sayılmamalıdır.
Kurgusal örnek: alıcı eski ürün koduna ilişkin fiyat isterken üretici yeni revizyonu satışa çıkarmış olabilir. Fiyat vermeden önce numara, çizim, adet, para birimi, teslim yeri ve geçerlilik tarihini karşılıklı netleştirin.
Onay sırası
| Durum | Değerlendirme | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Ticari kimlik | Teklif verilecek tüzel kişilik | Unvan ve ülke teyidi |
| Teknik kapsam | Revizyon ve adet | Ürün yöneticisi onayı |
| Ticari koşullar | Para birimi, teslim yeri, ödeme ve süre | Satış/finans onayı |
Güncel resmî yükümlülükler ve sözleşme dili uzman teyidi gerektirebilir.
İthalatçı adayına fiyat teklifinden önce son onay
Bir şirket geçmişte ilgili ürün ithal etmiş olsa dahi bugün sizin ürün varyantınızı istediği veya fiyat almaya yetkili olduğu varsayılamaz. 021 keşif; 027 teknik kapsam, miktar, teslim ve fiyat onayından sonra tekliflenebilirlik kararıdır.
Bu sayfanın özgün amacı: Arama niyeti: ithalatçıya teklif öncesi kontrol. Çıktı: onaylı RFQ/teklif kapısı.
TMT DealMakers bu karar zincirine nasıl eşlik eder?
TMT DealMakers üreticinin ürününü ve uygun alıcı tiplerini araştırır, yurt dışındaki potansiyel ticari muhatapların faaliyetini değerlendirmeye ve nezaketli B2B iletişimi koordine etmeye odaklanır. Teknik soru, numune, fiyat revizyonu ve görüşme aşamaları kayıt altında takip edilebilir; sözleşme ve mevzuat uzmanlık gerektiren konularda ilgili profesyonel teyitlerin yerini almaz.
Kamuya açık yaklaşımda ön ödeme ve aylık ücret bulunmaz; satış gerçekleşirse sözleşme şartları uyarınca başarı komisyonu söz konusu olabilir. Hiçbir aday otomatik olarak “kesin müşteri” değildir. TMT DealMakers'ın hizmet yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Teklif gönderilmeden önce son yedi soru
- Şirketin resmî kimliği ve ürünle ilgisi ayrı ayrı doğrulandı mı?
- Talebi ileten kişinin rolü ve şirket içindeki yetkisi belli mi?
- Ürün kodu, çizim, test ve standart beklentisi aynı sürümde mi?
- Miktar, MOQ, paketleme ve sevk hazırlığı gerçek kapasiteye dayanıyor mu?
- Fiyat hesaplaması ve iskonto gerekli iç onayları aldı mı?
- Incoterms sürümü, belirlenmiş yer ve teklifin geçerlilik tarihi yazıldı mı?
- Alıcı yanıtı, teklif sürümü ve sonraki görüşme tarihi CRM’de izlenebilir mi?
Bu kontroller belirsizliğe sebep olan alanları görünür kılar; bütün konuları tek bir e-posta ile çözdüğünüzü iddia etmekten daha güvenilir bir ticari ilişkidir.
Teklif hazırlığında sık sorulan sorular
İthalatçı firmaların iletişim bilgileri varsa neden ayrıca yetki sorulur?
Genel bir info adresi şirkete ulaşmayı sağlar; satın alma kararı yetkisini göstermez. Doğru kişi, teknik değerlendirmeyi yapan kişi ve sözleşmeyi imzalayan yetkili farklı olabilir. İlk mesajda uygun birime yönlendirme istemek daha nezaketli ve verimli bir yoldur.
Ürün bazında ithalatçı firma bulma çalışmasından hemen fiyat teklifi çıkar mı?
Hayır. Firma uygun görünebilir fakat ürün varyantı, miktar ve teslim noktası henüz kesinleşmemiş olabilir. Önce karşı tarafın gerçek talebini ve üreticinin teknik–operasyonel hazırlığını yazılı netleştirmek gerekir. İstenirse yalnız ön değerlendirme veya bilgi talebi aşamasında kalınır.
Fiyatı hemen veremediğimizde alıcıya nasıl yanıt verilir?
Eksik teknik bilgilerin ve üretim onayının hangi aşamada olduğunu açıkça ifade edin; teyit için gerekli iki veya üç temel soruyu tek iletişimde sorun. Kesin olmayan tutarı kesin teklif gibi sunmayın. Bir sonraki temas adımını karşı tarafın uygunluğuna göre koordine edin.
Kaynaklar ve kontrol tarihi
15 Kasım 2026 tarihinde erişilebilen aşağıdaki kurumsal kaynaklar konuyla ilgili sınıflandırma, şirket doğrulama ve ticaret verisi çerçevesini destekler. Ekran örnekleri ve kurgusal şirket isimleri gerçek bir müşteri, sipariş ya da iş ilişkisi kanıtı değildir. Mevzuat ve kaynakların güncelliği yayın aşamasında yeniden denetlenmelidir.
- U.S. International Trade Administration — Company and Partner Risk — yabancı şirket ve ticari karşı taraf araştırmasında durum tespiti
- ICC — Incoterms® 2020 — teslim, maliyet ve risk görevlerinin paylaşımına ilişkin resmî kurallar
- U.S. International Trade Administration — Know Your Incoterms — Incoterms kurallarının sözleşme ve teslim işlemlerindeki sınırları
- ITC Trade Map — Frequently Asked Questions — HS ürün seçimi, ülke ticaret verisi ve firma modülünün sınırları
Ürününüzün gerçek alıcı profiline birlikte bakalım
Ürün teknik dosyanız ve hedef pazar varsayımlarınız üzerinden ilgili ithalatçı adaylarını ve iletişim yaklaşımını değerlendirebilirsiniz. Belirsizlikleri açıkça ifade eden, karşı tarafın zamanına saygı duyan bir ticari iletişim esastır.
TMT DealMakers’ın çalışma yaklaşımını inceleyin