Kısa cevap: Önce eşyanın teknik tanımı, sonra resmî tarife kodu
GTİP kodu sorgulama işleminde ürünün gerçek bileşimini, üretim biçimini, kullanım alanını, teknik özelliklerini ve gerektiğinde fotoğraf/çizim/numunesini belirleyin. Sonra Türkiye'nin güncel Gümrük Tarife Cetveli, açıklama notları ve sınıflandırma kuralları üzerinden ilgili 12 haneli kodu uzmanla değerlendirin. İnternet ürün adı veya benzer firma katalog kodu, resmî sınıflandırmanın yerine geçmez.
T.C. Ticaret Bakanlığına göre GTİP 12 haneden oluşur; ilk altı hane uluslararası HS, 7–8 AB Kombine Nomanklatürü, 9–10 ulusal vergi alt açılımı, 11–12 istatistik kodudur. İthalatçı ülkenin 8/10 haneli ulusal tarife koduyla Türkiye'nin 12 haneli GTİP'i aynı kayıt düzeyi değildir.
1. Ürün tanımı neden ilk basamaktır?
Aynı ticari isim, farklı bileşim ve işlev taşıyan ürünlere verilebilir. Bir endüstriyel parça tamamen metal mi, belirli makinenin özel parçası mı, genel bağlantı elemanı mı? Dekoratif beyaz taş dolomitli mineral mi, mermer kırığı mı, öğütülmüş endüstriyel toz mu? Bu ayrımlar yanlış tarife pozisyonu seçimine neden olabilir. Kod araştırmasının ilk verisi reklam metni değil, teknik tanımdır.
Üretim/kalite ekibinden malzeme analizi, kullanım amacı, teknik çizim, model versiyonu, fotoğraf ve gerekiyorsa laboratuvar raporu alın. Ürün çeşidi değiştikçe eski kod otomatik geçerli kabul edilmemelidir. Kayıt altına alınan belgenin hangi seri/parti veya ürün ailesine ait olduğu belirtilmelidir.
Bir gümrük sınıflandırması kararının yanlış olduğu yönünde bilgi varsa yalnız satış ekibinin tahminiyle kodu değiştirmek yerine yetkili gümrük uzmanı ve gerektiğinde resmî makamla çözüm aranmalıdır.
2. HS, CN ve GTİP haneleri aynı şeyi mi gösterir?
| Düzey | Genel yapı | Risk |
|---|---|---|
| HS | İlk 6 hane, uluslararası temel sınıflandırma | Alt ürün ve ülkeye özgü vergi burada ayrıntılanmaz |
| AB CN | 8 haneli ayrıntı | AB vergi ve gereklilikleri ayrıca incelenir |
| Türkiye GTİP | 12 hane (HS+CN+ulusal+istatistik) | Ürünün tamamı doğru alt pozisyona oturmalı |
| ABD HTSUS | ABD'nin kendi ulusal ayrıntısı | Türkiye GTİP'i birebir kopyalanamaz |
İlk altı hanenin uluslararası ortak olması ülkelerin bütün vergi ve ek düzenlemelerinin aynı olduğu anlamına gelmez. Ayrıca HS revizyonları ve geçiş tabloları nedeniyle eski yılların ticaret istatistiği karşılaştırılırken kod sürümü kontrol edilmelidir. İstatistikte yüksek ithalat görülen geniş alt kod, sizin dar ürün varyantınız için talep kanıtı değildir.
3. Sıralı GTİP sorgulama ve resmî kontrol akışı
- Ürün adı, bileşim, kullanım ve teknik özellikleri yazılı belgeye bağlayın.
- İlgili yılın Türk Gümrük Tarife Cetveli, bölüm ve fasıl notları ile aday pozisyonu inceleyin.
- Sınıflandırmanın genel yorum kurallarını ve ayrıntılı alt açılımları karşılaştırın.
- Ürünle aynı olduğu açık olmayan başka firmanın kodunu kopyalamayın.
- Şüpheli alternatif kodların teknik farkını kayda alın; gerektiğinde resmî Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) prosedürünü değerlendirin.
- Hedef ülkenin ulusal kod, ithalat vergisi ve ürün izinlerini ayrıca inceleyin.
- Teklif, fatura ve sevk dosyasındaki model, GTİP ve ithalatçı sınıflandırmasını karşılıklı teyit edin.
Ticaret Bakanlığı resmî tarife açıklaması, BTB'nin yazılı veya elektronik başvuru üzerine eşyanın tarife sınıfına ilişkin verilen idarî karar olduğunu belirtir. BTB, doğru ülke/ürün ve kişiye bağlanan bir sınıflandırma mekanizmasıdır; her ülkede aynı oranı garantilemez.
4. Beş yaygın sınıflandırma hatası ve ticari etkisi
| Hata | Olası ticari etki | Düzeltici adım |
|---|---|---|
| Ticari ismi ürün tanımı saymak | Yanlış alt pozisyon/ürün vergisi | Bileşim ve teknik işlevi doğrula |
| HS altı haneyi tam GTİP sanmak | Yanlış ulusal açılım | 12 haneli güncel cetveli incele |
| Ülke kodunu Türkiye koduna kopyalamak | Hedef ülkede yanlış vergi ve belge | İthalatçı ulusal kodu ayrı sorgula |
| Eski katalog kodunu sürdürmek | Revizyon ve ürün sürümü uyumsuzluğu | Yıl ve model sürüm kontrolü |
| Kodu satın alma talebi saymak | CRM'de yanlış hazır alıcı kaydı | Firma/ürün/karar rolünü teyit et |
Koddaki hata şirketin otomatik kötü niyetli olduğu anlamına gelmez; veri eksikliği veya ürün sınıflandırma uyuşmazlığı bulunabilir. Düzeltmede teknik ekip, dış ticaret ve uzmanların görevleri açık olmalıdır. Teklif sürümü değiştiğinde alıcıya uygun açıklama yapılmalıdır.
5. GTİP kodu ile güncel ithalat vergisi neden aynı bilgi değildir?
Ürün GTİP'i Türkiye'deki sınıflandırmaya işaret eder; yabancı alıcı ülkesinde ithalat vergisi, menşe, ticaret anlaşması, ek önlemler, vergi matrahı ve ürün izinleri ayrı incelenmelidir. Örneğin Türkiye–AB Gümrük Birliği kapsamı her tarım veya kömür-çelik ürününde aynı rejimi oluşturmaz. ABD'de ulusal HTS ve geçerli ek vergi düzenlemeleri ayrıca denetlenir.
Alıcının teslim noktasındaki toplam maliyet değerlendirilmeden “ürünün vergi oranı sıfır” veya “pazarımıza hiçbir ek masraf yok” türünde kesin cümleler kullanmayın. Çıkış ülkesinde belirlenen kod, hedef ülke gümrüğünün nihai sınıflandırma kararını kendiliğinden bağlamaz. Ülke değişince ürünün ambalaj, etiket ve teknik uygunluk şartları da farklılaşabilir.
6. Varsayımsal örnek: Benzer iki parçanın farklı kod riski
Bir üretici iki metal parçayı aynı “mounting component” ticari adıyla satıyor olsun. A parçası genel kullanım bağlantı elemanı, B parçası yalnız belirli makineler için özel fonksiyon taşıyan bileşen olabilir. Ticari ad ortak olsa da malzeme, işlev, teknik sınıflandırma notları ve ürün formuna göre uzman incelemesi farklı sonuç üretebilir.
Üretici iki ürünü tek yanlış kodla fiyatlandırırsa gümrük maliyeti, ithalatçı izinleri ve belge gerekleri konusunda öngörülmeyen farklar doğabilir. Bu senaryoda kesin GTİP kodu veya vergi oranı verilmez; önce ürün teknik dosyasının ve resmî tarife açıklamalarının doğrulanması gerektiği gösterilir.
Benzer katalogdaki alıcı şirketin hangi parçayı gerçekten satın almak istediği ayrıca sorulmalıdır. “B ürünü için teknik föy gönderebilir misiniz?” yanıtı satın alma sözleşmesi değildir.
7. İlk fiyat görüşmesinde sorulacak yedi soru
- Ürünün gerçek teknik adı, malzemesi ve uygulaması nedir?
- Önceden kullanılan GTİP hangi yıl ve ürün sürümü için belirlenmiş?
- Hedef ülke ve gerçek ithalatçı tüzel kişi kim?
- Alıcı hangi ulusal tarife kodunu ve neden kullanıyor?
- Varsa sınıflandırma görüşü veya BTB hangi ürüne ve hak sahibine ait?
- Vergi, menşe ve teslim kapsamı doğru senaryoda hesaplandı mı?
- Teklif/numune/sipariş durumunu hangi kanıtla ayırıyoruz?
Bu soruların tamamı ilk e-postaya eklenmek zorunda değildir. Önce en kritik ürün ve kullanım farkını nazikçe netleştirin. Üretici ve alıcı gerçek uzman teyidi olmadan kesin tarife veya teklif vaadi vermemelidir.
8. Gümrük kodu ve ürün tanımı için nazik İngilizce teyit
Dear [Name],
Thank you for considering the manufacturing product range in Türkiye. Before preparing an accurate quotation, we would appreciate confirming the exact model, material and intended application of the product.
These details will help our technical and customs colleagues review the relevant tariff classification. We understand that your importing team may also need to confirm the national tariff line and applicable import requirements.
May we kindly ask which product version your team would like to evaluate first?
Thank you for your time.
Kind regards,
[Actual sender / company]
Bu metin gerçek gönderilmiş e-posta değildir. Alıcının ithalat prosedürü veya satın alma niyeti teyit edilmeden kesin bilgiymiş gibi sunulmaz.
GTİP sorgulamada ticari isim benzerliği için durdurma kararı
GTİP kodu sorgulama sırasında ürünün yalnız pazarlama adına dayanarak sınıflandırılması yanlış mevzuat ve maliyet kararlarına yol açabilir. Aynı isimli iki bileşen farklı malzeme ve işleve sahip olabilir.
| Kontrol | Kanıt | Karar |
|---|---|---|
| Ticari ad | Geniş veya belirsiz | Teknik tanım iste |
| Malzeme/işlev | Resmî tarife notları | Kod adaylarını karşılaştır |
| Belirsiz sınıflandırma | Bağlayıcı bilgi ihtimali | Uzman ve resmî süreç |
273 ürünün kodunu bulma yöntemidir; burada yanlış sınıflandırma riskleri ele alınır.
TMT DealMakers doğru GTİP araştırmasını nasıl konumlandırır?
TMT DealMakers, üreticinin ürününü ve gerçek kullanımını anlayarak uygun olabilecek uluslararası şirketleri araştırır; firma faaliyetini kaynağıyla değerlendirip saygılı ilk ticari tanışma hazırlar. Tarife sınıflandırması veya bağlayıcı idari karar yetkisi ilgili gümrük makamındadır; TMT DealMakers resmî BTB kararı vermez.
Ön ücret ve aylık hizmet bedeli bulunmayan, sözleşmede tanımlanan gerçekleşmiş satış üzerinden başarı komisyonu modeli, araştırma adayını kesin alıcı veya siparişe dönüştürmez.
Kaynaklar, güncellik ve uygulama sınırları
Bu rehberin editoryal kaynakları 16 Kasım 2026 itibarıyla incelendi. Tarife ve gümrük vergisi mevzuatı, sınıflandırma, menşe, ticaret önlemi ve ülke gerekleri zamanla değişebilir. Somut ürün için güncel resmî veri, yetkili gümrük uzmanı ve ilgili idarenin değerlendirmesi alınmalıdır.
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Tarife ve BTB Sıkça Sorulan Sorular — 12 haneli GTİP yapısı, sınıflandırma ve bağlayıcı tarife bilgisi.
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Bağlayıcı Tarife Bilgisi — ürün tanımı, başvuru ve sınıflandırmanın resmî anlamı.
- International Trade Administration — Negotiate an Export Sale — tarife, vergiler, teslim ve ödeme koşullarının fiyatla birleştirilmesi.
- TMT DealMakers — ürün ve hedef alıcı araştırması, saygılı B2B iletişim koordinasyonu.
Bu makale gümrük müşavirliği, resmî tarife kararı, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Varsayımsal ürün ve tutarlar gerçek vergi oranı, işlem veya satış garantisi değildir. İnsan editör onayı olmadan yayımlanmaz.
Ürününüze uygun alıcı ve teklif kapsamını değerlendirelim
Ürün kimliği ve ticari alıcı profilini kaynaklarla araştırıp gerçek ticari soruları birlikte ele alabiliriz. Gümrük, alıcı veya satış garantisi verilmez.
TMT DealMakers çalışma modelini inceleyin