Kısa cevap: doğru kod, kaynak ülke ve ithalat tarihi gerekir
Avrupa Birliği gümrük vergisi sorgulama, AB'ye gönderilecek ürünün doğru sınıflandırmasını ve o ürüne ithalat tarihinde uygulanan tedbirleri belirlemekle başlar. İlk olarak ürünün malzemesi, işlevi, teknik yapısı ve ilgili HS sınıfı doğrulanır. Ardından AB birleşik tarife verisinde uygun CN/TARIC alt kırılımı seçilir; ürünün geldiği ülke, gümrük birliği veya tercihli rejim, menşe, tarih ve olası ilave tedbirler araştırılır.
Türkiye'deki 12 haneli GTİP, AB'nin 8 haneli CN ve 10 haneli TARIC koduyla otomatik aynı tam numara değildir. Kodun ilk altı hanesi HS mantığına dayanabilse de ulusal açılımlar ve revizyonlar farklılaşabilir. Türk üretici gerçek gümrük tarifesini varsayımla belirlememeli; ilgili gümrük uzmanı ve AB ithalatçısı sınıflandırmayı teyit etmelidir.
Resmî kaynak ayrımı: TARIC ve Access2Markets
| Kaynak | Başlıca kullanım | Uyarı |
|---|---|---|
| TARIC (Avrupa Komisyonu) | Ortak gümrük tarifesi ve ilgili ticaret tedbirleri | Ürün kodu, tarih ve ülke doğru seçilmeli |
| Access2Markets / My Trade Assistant | İthalat tarifeleri, vergiler, menşe/uygunluk ve prosedür özeti | Yardımcı rapor bağlayıcı karar değildir |
| Türk Ticaret Bakanlığı | GTİP, serbest dolaşım ve menşe belgesi açıklamaları | AB ithalat satırı ayrıca kontrol edilir |
| İthalatçı ve yetkili gümrük temsilcisi | İşlem tarihi, beyan, gerçek tarife ve vergi hesabı | Yazılı işlem onayı gerekir |
AB Komisyonu TARIC'i AB Ortak Gümrük Tarifesi, ticaret savunma ve diğer ilgili tedbirleri toplayan bütünleşik veritabanı olarak tanımlar. Komisyonun Access2Markets servisi ise tarifeler, menşe kuralları, ek vergiler, ürün şartları ve ithalat formaliteleri hakkında rehber bilgiler verir. İki araç birbirini tamamlayabilir; birini diğerinin birebir eşdeğeri saymayın.
Ürün sınıflandırmasını teknik dosyayla test edin
Teknik ürün dosyasında malzeme, kullanım, işlev, bileşen, montaj biçimi ve varsa standart bilgisi bulunmalıdır. Örneğin “metal bağlantı parçası” ifadesi çok geniştir. Parçanın işlevi ve hangi makinede kullanıldığı değişirse tarife kodu da farklı olabilir. Yalnız katalog görselinden veya alıcının genel ürün adından GTİP sonucuna gitmeyin.
Bir kodun doğru olup olmadığı belirsizse AB'de Binding Tariff Information (BTI) gibi bağlayıcı sınıflandırma mekanizmaları yetkili ithalatçı/uzman tarafından değerlendirilebilir. Kodu yanlış sınıflamak yalnız gümrük vergisini değil kota, ilave vergi, belgelendirme ve pazara giriş araştırmasını da bozabilir. Ürün sürümü değiştiğinde eski tarife notu otomatik geçerli değildir.
Türkiye–AB gümrük birliği ve A.TR belgesi nasıl yorumlanır?
Avrupa Komisyonu'nun Türkiye ile gümrük birliğine ilişkin resmî açıklaması, düzenin ağırlıklı olarak gümrük birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinin serbest dolaşım statüsüne dayandığını belirtir. Bu kapsamda A.TR belgesi eşyanın serbest dolaşım statüsünün ispatıyla ilgilidir; Türkiye menşeli olduğunu tek başına ispatlamaz. Türk Ticaret Bakanlığı'nın menşe soruları da A.TR ile EUR.1 arasındaki bu temel farkı doğrular.
Tarım ürünleri ile kömür ve çelik gibi kapsam dışı gruplar için farklı tercihli anlaşmalar ve menşe esaslı koşullar olabilir. Bu nedenle “Türkiye'den çıkan her ürün AB'ye sıfır gümrük vergisiyle girer” ifadesi yanlıştır. Menşe, eşyanın serbest dolaşım statüsü, ilgili ürün kapsamı ve gerekliyse belge türü işlem özelinde kontrol edilir.
Sıfır oran bile bütün ithalat vergilerini sıfırlamaz
Gümrük vergisinde sıfır veya tercihli bir oran bulunması, ithalatta hiçbir mali yükümlülük olmadığı anlamına gelmez. Ürüne uygulanabilecek anti-damping, telafi edici vergi, korunma tedbiri, tarife kotası, ürün denetimi, özel vergi veya üye ülkeye özgü KDV gibi kalemler ayrıca değerlendirilebilir. AB ortak tarife tedbirleri ile ulusal KDV uygulamalarını aynı yüzdeye indirmeyin.
Örneğin teknik malzemenin AB gümrük birliği rejiminde serbest dolaşım şartını karşılaması olası bir tarife avantajı sağlayabilir; fakat o ürünün ithalat izin veya teknik standart yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İthalatçı ile üretici, taşıma ve teslim koşuluna göre hangi masrafın kimde olduğunu ayrıca kararlaştırır.
Kurgusal kontrol: yanlış kod ve yanlış belge nasıl fark edilir?
Türkiye'deki varsayımsal üretici, AB'ye bir sanayi bağlantı parçası göndermek istiyor. Satış ekibi eski bir katalogdan tarife kodu kopyalamış, ürünün gerçek alaşım ve kullanım alanı net değil. Ayrıca her üründe A.TR'nin menşe belgesi olduğu varsayılmış olsun. Bu iki varsayım bir ithalatçıya kesin vergisiz teslim vaadi vermek için yeterli değildir.
| Alan | İlk kayıt | Doğru sonraki görev |
|---|---|---|
| Ürün kodu | Eski listeden alındı | Teknik tanım ve güncel CN/TARIC teyidi |
| Menşe/serbest dolaşım | Karıştırılıyor | A.TR veya ilgili menşe ispatını ayrı değerlendir |
| Vergi | “Sıfır” varsayılıyor | Güncel TARIC tedbirleri kontrolü |
| İthalat KDV | Hesaba katılmadı | Üye ülke ve işlem bazlı inceleme |
| Teslim | Yalnız “AB” yazılı | Incoterms ve belirlenmiş yer |
Şirket ve oranlar kurgusaldır; resmî tarife sınıflandırması değildir. Doğru karar üretici ve ithalatçıya hangi eksik verilerin teyit edilmesi gerektiğini göstermekten geçer.
Teklif öncesi kimden hangi yazılı onay alınmalı?
- Üretici teknik ekibi ürünün gerçek malzemesini, kullanımını ve varyantını onaylar.
- Yetkili gümrük uzmanı uygun CN/TARIC sınıflamasını ve ilgili işlem tarihini kontrol eder.
- İthalatçı veya gümrük temsilcisi AB'deki menşe, serbest dolaşım ve belge şartını inceler.
- Uygunluk/kalite ekibi etiket, test, güvenlik veya diğer ürün özelindeki tedbirleri değerlendirir.
- Finans ekibi KDV, ilave gümrük maliyetleri ve ödeme riskini gerçek sözleşmeyle eşleştirir.
- Satış ve lojistik ekipleri Incoterms kuralını, sürümünü ve belirlenmiş teslim noktasını yazar.
Özellikle DDP gibi ithalat yükümlülüğünün satıcıya geçtiği teklif düşünülüyorsa firmanın işlem ve vergi temsil yetkisi ayrıca incelenmelidir. DAP fiyatına bütün gümrük masrafını otomatik eklemek de aynı derecede hatalı olabilir.
Tarife sorgusu ve teklif sürümleri nasıl kaydedilir?
CRM veya teklif kartında ProductID, ürün/teknik revizyon, Türkiye GTİP, doğrulanmış AB CN/TARIC, kaynak URL ve kontrol tarihi, Türkiye çıkış/AB varış ülkesi, menşe veya serbest dolaşım durumu, ilgili belge, gümrük/ticaret tedbiri, ithalatçının sorumlusu, Incoterms kuralı ve teklif sürümü ayrı tutulmalıdır. Açık alanlar “TEYİT_BEKLENİYOR” şeklinde görünür kalmalıdır.
Alıcı bir ürün kodunu veya teslim noktasını değiştirirse eski tarife sorgusunun yeni teklife aynen uygulanacağı varsayılmaz. Yeni koşulda kaynak yeniden kontrol edilir; V1 ve V2 teklifleri saklanır. Bir firma bugün tarife sorgulaması istemişse bu, bağlayıcı RFQ veya sipariş anlamına gelmez.
AB alıcısına tarife ve belge şartını nazikçe sormak
Subject: Confirmation of customs and delivery details
Hello, thank you for your interest in [verified product family]. We would like to make sure our quotation is aligned with the correct product classification, applicable customs arrangement and delivery responsibilities.
Could you kindly confirm the destination country, named delivery point and the import arrangement your team intends to use? We will review the product details and the relevant documents with the manufacturer and customs specialists before presenting final commercial terms.
Thank you for your consideration. We would be pleased to assess the details together.
Bu yazışma gümrük oranı vaat etmez ve yalnız gerçekten ürünle ilgilenen alıcıya gönderilecek şekilde uyarlanmalıdır. Firmanın bugünkü sipariş niyeti bilinmiyorsa önce doğru satın alma ekibiyle uygunluk görüşmesi yapılır.
AB gümrük vergisinde A.TR ve menşe ayrımı
AB ithalat vergisi sorgusunda ürünün teknik kodu, Türkiye çıkışı, serbest dolaşım ve tercihli menşe bilgisi birbirinden ayrılmalıdır. Sıfır temel vergi oranı ithalat KDV veya ticaret savunma önlemlerini kendiliğinden kaldırmaz.
| Kontrol | Kanıt | Karar |
|---|---|---|
| TARIC kodu | Ürün ve tarih | Resmî sorgu |
| Gümrük Birliği | Ürün kapsamı ve dolaşım | A.TR koşulu |
| İlave tedbir | Menşe ve anti-damping gibi şartlar | Ayrı teyit |
Güncel AB mevzuatı ve yürürlük tarihini doğrulamadan oran yazmayın.
TMT DealMakers ürün ve alıcı araştırmasında ne yapar?
TMT DealMakers üreticilerin ürün grubu ve kullanım alanlarından başlayarak potansiyel uluslararası ithalatçı ve distribütörleri araştırır, kurum faaliyetlerini doğrulamaya ve ilgili şirkete özel nazik iletişim hazırlamaya odaklanır. Gerçek teknik talep, numune, teklif ve görüşme süreçlerini koordine edebilir; bağlayıcı gümrük sınıflandırması veya vergi onay merci rolünü üstlenmiş sayılmaz.
Kamuya açık modelde ön ücret ve aylık hizmet bedeli yoktur; gerçekleşen satışta sözleşmeye bağlı başarı komisyonu vardır. Firma keşfi garanti sipariş veya vergisiz satış taahhüdü değildir. TMT DealMakers yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
AB gümrük vergisi sorgulama son kontrol listesi
- Ürün teknik tanımı ve CN/TARIC kodu uygun uzmanla teyit edildi mi?
- Ürünün geldiği ülke, menşe ve serbest dolaşım ayrı kaydedildi mi?
- A.TR ile EUR.1'in ispat kapsamı karıştırılmadı mı?
- Tarım ve kömür/çelik gibi farklı rejimler kontrol edildi mi?
- İlave tarife, kota, anti-damping ve ürün şartları incelendi mi?
- İthalat KDV ve diğer ulusal vergiler ayrı mı değerlendirildi?
- Incoterms kuralı, belirlenmiş yer ve masraf paylaşımı açık mı?
- Teklif sürümü ve son doğrulama tarihi kayıtlı mı?
Doğru tarife sorgusu tek bir yüzdeyi not etmek değil, gerçek ürünün hangi düzenlemeye ve hangi ticari sorumluluğa tabi olduğunu açıklamaktır.
Kaynaklar ve son kontrol
16 Kasım 2026 itibarıyla Avrupa Komisyonu ve Türkiye Ticaret Bakanlığı'nın kamuya açık kaynakları incelendi. Access2Markets yardımcı bilgi sağlar; bağlayıcı bir gümrük sınıflandırması veya kesin vergi kararı yerine geçmez. Gerçek sevkiyat öncesinde güncel TARIC tedbirleri, ürün/menşe ve belge şartları yetkili gümrük uzmanı ile ithalatçı tarafından teyit edilmelidir.
- European Commission — EU Customs Tariff (TARIC) — AB bütünleşik gümrük tarife tedbirleri, menşe, kısıt ve uygulama tarihi
- European Commission — Access2Markets My Trade Assistant — Türkiye kaynak ve AB varış ülkesi/ürün kodu seçimiyle tarife ve şart araştırması
- European Commission — Importing into the EU — AB gümrük vergisi, menşe, ticaret savunma önlemleri ve ürün gerekliliklerinin kapsamı
- European Commission — Türkiye Customs Union and Preferential Arrangements — A.TR, gümrük birliği kapsamı, tarım ve kömür/çelik için farklı rejimler
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Origin of Goods Frequently Asked Questions — A.TR'nin serbest dolaşımı göstermesi, EUR.1'in menşe ispatı olması
- European Commission — Tariffs in Access2Markets — tarife sınıflandırması, BTI, kota, anti-damping ve korunma önlemleri
Ürününüz ve hedef alıcı için doğru kapsamı belirleyelim
Ürün dosyasını, hedef pazarı ve karşı tarafın satın alma rolünü birlikte değerlendirerek kaynaklı ve saygılı bir B2B iletişim planı hazırlayabilirsiniz.
TMT DealMakers’ın çalışma yaklaşımını inceleyin