Kısa cevap: veriyi önce doğru tanımlayın, sonra yorumlayın
Ürün bazında ihracat istatistikleri incelenirken ürünün olası HS/GTİP karşılığı belirlenir; raporlayan ülke, ticaret ortağı, akış (ihracat/ithalat), dönem, ticaret değeri, miktar ve veri sürümü birlikte okunur. Ardından büyüme, rakip ülke ve fiyat eğilimi gibi sorular incelenebilir. Bu kayıtlar alıcı adını veya güncel satın alma niyetini doğrudan göstermez.
Türkiye'den başka bir ülkeye ürün satmak isteyen üretici için hedef ülkenin ithalat verisi çoğu zaman pazar talebini anlamada başlangıçtır. Türkiye'nin aynı ürünü nereye ihraç ettiği ise Türkiye'nin mevcut ticaret akışı hakkında farklı bir soruyu yanıtlar. Bu ikisini aynı tabloya karıştırmamak gerekir.
1. Kontrol: HS/GTİP kodunun kapsamını yazın
HS sınıflandırması uluslararası ticarette standartlaştırılmış ürün başlıkları sağlar; ülkeler daha ayrıntılı ulusal tarife alt kodları kullanabilir. Üreticinin katalog açıklamasıyla seçilen kodun kapsamı örtüşmeyebilir. Aynı alt başlıkta boyut veya kullanım alanı çok farklı ürünler bulunabilir.
Analiz fişine ürünün gerçek ticari ve teknik adı, kullanılan HS sürümü, kodun kaç haneli olduğu ve mümkünse hangi ürünlerin dahil olmadığı notu ekleyin. Gümrük müşaviri veya yetkili uzman kesin sınıflandırma kararı vermeden araştırma kodunu bağlayıcı işlem kodu gibi kullanmayın.
Örneğin geniş bir “metal bağlantı parçası” başlığı, üreticinin yalnız tek endüstriyel kullanımını temsil etmeyebilir. Bu durumda ülke verisi potansiyel pazarın yalnız genel çerçevesi olur; gerçek müşteri araştırmasında daha dar ürün tanımı gerekir.
2. Kontrol: resmî ve güvenilir veri kaynağını seçin
UN Comtrade uluslararası ürün ve ülke ticaret akışlarına erişim sunar. UN Comtrade API dokümantasyonu veri tipi, frekans, sınıflandırma ve erişim sınırlarını açıklar. Ücretsiz önizleme ile tüm veri setinin kapsamı aynı değildir; eksik görünen kayıtları kesin sıfır olarak yorumlamayın.
T.C. Ticaret Bakanlığı Kolay İhracat Platformu seçilen ürünün potansiyel ülke ve rekabet görünümünü değerlendirmeyi destekler. Kurumun pazar araştırmalarındaki nitel bilgiler, sayısal tablonun niçin tek başına karar vermeye yetmediğini göstermektedir.
Farklı platformlarda aynı başlık için farklı rakam varsa hemen “biri yanlıştır” sonucu çıkarmayın. Kaynağın veri güncelleme tarihi, HS revizyonu, kur dönüştürme yöntemi, raporlayan ülke ve yeniden ihracat kapsamı birbirinden farklı olabilir.
3. Kontrol: ithalat ve ihracat akışını doğru yönlendirin
| Araştırma sorusu | Bakılacak akış | Yorum sınırı |
|---|---|---|
| Hedef ülke bu ürün grubunu dışarıdan alıyor mu? | Hedef ülkenin ithalatı | Firma bazında talep göstermez |
| Türkiye aynı grubu hangi ülkelere satıyor? | Türkiye'nin ihracatı, partner ülke | Tüm Türk üreticilerin aynı ürünü sattığı anlamına gelmez |
| Rakip tedarikçi ülkeler hangileri? | Hedef ülkenin partner bazında ithalatı | Kalite ve fiyat koşullarını tek başına açıklamaz |
| İki ülke verisi uyuşuyor mu? | İthalat ve ayna ihracat karşılaştırması | Değerleme, zamanlama ve lojistik farkları olabilir |
Ayna (mirror) veri, raporlayıcı veri eksik olduğunda partner ülkenin bildirdiği karşıt yönlü ticaret akışını göstermeye yardımcı olabilir. Ancak ithalat CIF/ihracat FOB değerleme farkları, sevkiyatın farklı döneme yazılması, transit veya yeniden ihracat gibi nedenlerle tam eşitlik beklenmez. Veri türünü açık etiketleyin.
4. Kontrol: ticaret değeri, miktar ve birim değer ayrımı
İki yılın ithalat tutarı artarken fiziksel miktarı aynı kalabilir; bu fiyat/kur etkisini düşündürebilir. Tersine miktar büyürken toplam değer aynı kalabilir. Bu nedenle mümkün olan durumda ticaret değeri ve fiziksel miktar birlikte incelenmelidir. Ülkelerin raporladığı miktar birimleri ve tamamlanma oranları değişebilir.
Örnek formül: birim değer = raporlanan toplam ticaret değeri / raporlanan miktar. Bu işlem, aynı üründe üreticiye verilecek gerçek satış fiyatını üretmez. Birim değerin içinde ürün karması, kalite, taşıma etkileri ve farklı tedarik koşulları bulunabilir.
Temsili bir tablo: hayalî Ülke A'nın raporlanan ithalatı 100 birim değerden 120'ye çıkarken miktar 10 birimden 10'a sabit kalsın. Bu, değerde %20 artış ve miktarda sıfır artış örneğidir; “talep %20 büyüdü” sonucuna otomatik geçilmemelidir. Sayılar gerçek istatistik değildir.
5. Kontrol: veri yılını, raporlama durumunu ve tekrarları izleyin
Her ülke aynı yılın kesin verisini aynı anda yayımlamayabilir. Son görünen yıl tek başına güncel ekonomik durumu tam temsil etmeyebilir. Veri boşluğu, güncellenmemiş kayıt, gizlilik sınırı veya ilgili kod için bildirim olmaması gibi olasılıklar ayrı tutulmalıdır.
UN Comtrade veri kullanılabilirliği dokümanı, veri setlerinin ne zaman ve hangi kapsamda bulunduğunu araştırmak için yöntem sunar. Veri çekme tarihini ve kullanılan kaynak bağlantısını saklayın. Veri seti daha sonra güncellenmişse eski tabloyu kaynak bilgisi olmadan yeni bilgi gibi sunmayın.
Partner toplamı ile ülke toplamını aynı raporda sayarken çifte sayım yapmayın; her birinin hangi düzeyde toplulaştırıldığına dikkat edin. Kod değişikliği varsa eski ve yeni serileri eşleştirmek için sınıflandırma dönüşüm notu gerekir.
Uygulanabilir altı adımlı araştırma iş akışı
- Üretici ürün kartını ve olası HS başlığını belirleyin; sınıflandırma belirsizliğini kaydedin.
- Hedef ülke adaylarını ve araştırmanın hangi yılları kapsadığını seçin.
- Aynı ürün kodu ve aynı temel sınıflandırmayla ülke ithalatlarını karşılaştırın.
- Toplam değer, miktar, partner ülkeler ve veri eksikliklerini ayrı kaydedin.
- İlgili ülkenin pazara giriş, vergi, teknik belge ve lojistik koşullarını araştırın.
- Gerçek ürün ve kanal uyumuna göre şirket adaylarını bulun; firmaları ayrıca doğrulayın.
Son adım kritik ayrımdır: ülke istatistiği potansiyel pazarı, şirket sitesi olası faaliyet uyumunu, şirketten gelen yazılı talep ise gerçek ticari ilgiyi gösterebilir. İstatistik tek başına “kesin ithalatçı” verisi değildir.
Veri denetim tablosu: her analizde doldurulacak alanlar
| Alan | Neyi yazacaksınız? | Yanlış kullanım riski |
|---|---|---|
| Ürün adı/kod | Gerçek ürün, HS ve revizyon | İlgisiz ürünün verisi |
| Raporlayan ülke | İthalatı veya ihracatı bildiren ülke | Akışı ters yorumlamak |
| Partner | Ticaret ortağı ülke | Toplam ile partneri karıştırmak |
| Dönem | Yıl/ay ve son güncelleme | Uyumsuz yılları karşılaştırmak |
| Değer | Para birimi ve veri türü | Fiyat/talep artışını eşitlemek |
| Miktar | Birim ve eksik kayıtlar | Ton–adet karşılaştırması |
| Kaynak | Bağlantı, çekme günü, sorumlu | Doğrulanamayan rapor |
Bu kontrol tablosunun her satırı için gerçek veri ve sorumlu kişi oluşturun. “Gözden geçirilecek” statüsünü boş rakamı sıfırla doldurmak yerine koruyun. Kümülatif analizde aynı ülkenin birden fazla kod ve yıl için sayıldığı durumlar ayrı satır olmalıdır.
İhracat verisi indirme kontrol fişi
Ürün bazında ihracat istatistikleri çıktısına kaynak URL, çekilme tarihi, raporlayan ülke, ürün kod sürümü, akış yönü, dönem ve ölçü birimi eklemeden yeniden kullanılabilir veri seti oluşmaz. Kurgusal olarak bir tablo CIF ithalat değerini başka tablodaki FOB ihracat değeriyle birebir aynı kabul ederse farklılık yanlış yorumlanır.
| Kontrol noktası | Kanıt / sınır | Karar |
|---|---|---|
| Kaynak | Resmî veri URLsi ve güncelleme tarihi | Kaydet |
| Ürün | HS/GTİP sürümü ve kapsam | Yöntem notu |
| Ölçüm | Değer, miktar, birim, ticaret yönü | Eşdeğer hale getir |
| Revizyon | Eksik veya geçici veri durumu | Tekrar doğrula |
Bu dosya istatistiği doğrudan müşteri listesine dönüştürme iddiası taşımaz.
Ürün bazlı ihracat verisini analize hazır hâle getirin
Ürün bazlı ihracat istatistiği indirirken HS sınıfı, veri yılı, ithalat/ihracat yönü, değer ve miktar birimleri, eksik kayıt veya revizyonları saklayın. 085 ülkeler arası ithalat karşılaştırmasıdır; bu yazı veri çıkarma ve kalite denetimidir.
Bu yazının ayrı karar çıktısı: Arama niyeti: ihracat istatistikleri kontrolü; çıktı: standart veri sorgu fişi.
TMT DealMakers verileri ticari araştırmaya nasıl bağlar?
TMT DealMakers, üreticinin ürün ve kullanım alanını anlamayı, uygun uluslararası şirket adaylarını araştırmayı, ticari faaliyetlerini kontrol etmeyi ve nazik, kişiselleştirilmiş iletişimi koordine etmeyi hedefler. Ürün bazında istatistikler araştırma önceliğine katkı sağlayabilir; istatistikten doğrudan doğrulanmış sipariş veya alıcı niyeti çıkardığımız iddia edilmez.
Üreticiyle alıcı arasında teknik soru, numune, teklif ve müzakere koordinasyonu araştırmadan sonraki ayrı aşamalardır. Ön ücret ve aylık hizmet bedeli olmayan, satış gerçekleştiğinde sözleşmeye bağlı başarı komisyonu yaklaşımı ticari sonuç garantisi oluşturmaz.
Kaynaklar ve veri doğrulama tarihi
Kaynak inceleme tarihi: 15 Kasım 2026. Kaynaklardan rakamsal güncel bir ülke tablosu aktarılmamıştır; örnekler tamamen varsayımsaldır.
- UN Comtrade — trade statistics.
- UN Comtrade — API documentation: sınıflandırma, akış, frekans ve erişim.
- UN Comtrade Help Center — Data availability: veri kapsamı ve güncelleme.
- Ticaret Bakanlığı — Kolay İhracat Platformu: ürün ve pazar araştırması.
İstatistikler hedef ülke ön araştırması içindir; ürünün bağlayıcı gümrük sınıflandırması veya tekil firma için alım niyeti tespiti değildir.
Ürününüze uygun ihracat pazarlarını birlikte değerlendirelim
Ürün özellikleri, gerçek kapasite ve hedef alıcı profiliyle sürdürülebilir ticari araştırma kapsamını netleştirebilirsiniz.
TMT DealMakers yaklaşımını inceleyin