Kısa cevap: gönderinin amacı ve bedeli farklı sorulardır

Numune gönderiminde gümrük soruları, yalnız “kargo kaç liraya gider?” sorusundan ibaret değildir. Gerçek ürün nedir, hangi GTİP ile tanımlanır, test için mi gönderiliyor, ürün bedeli tahsil edilecek mi, numune daha sonra geri mi dönecek ve varış ülkesinde ithalatı kim üstlenecek? Bu soruların yanıtları gönderim türünü ve gereken belge akışını belirler. Bir firmanın numune istemesi, seri sipariş verdiği anlamına gelmez.

Ticaret Bakanlığı'nın İhracat: 2008/12 sayılı Tebliği, ticari teamüle uygun miktardaki numuneleri belirli bedelsiz ihracat türleri arasında sayar. Ancak bedelsiz ihracatın başvuru ve izin koşulları, malın cinsi, gerçek değeri ve diğer mevzuata göre değişebilir. Ürünün bedelsiz olması, gümrük kıymetinin mutlaka sıfır olduğu veya taşıma ve ithalat vergilerinin hiç doğmayacağı anlamına gelmez.

Dört farklı gönderim nedenini doğru sınıflandırın

Numune niteliği ve işlem sorumluluğu
GönderimGerçek amaçÖn kontrol
Bedelsiz ürün numunesiAlıcının ürün uygunluğunu denemesi2008/12 kapsamı, değer, izin
Ücretli pilot ürünBedel karşılığında küçük satışFatura, gümrük ve ödeme
Geçici test ekipmanıTestten sonra geri gelecek ekipmanGeçici ihracat ve geri dönüş rejimi
Garanti parçasıÖnceki satışla ilişkili değiştirmeGaranti dayanağı ve ilgili Tebliğ bendi

Bir bedelli numuneyi “no commercial value” diye etiketleyerek gerçek ticari bedelini gizlemek uygun değildir. Geçici gönderimde eşyanın geri dönüş şartı ve seri numarası gibi bilgiler önem taşıyabilir. Her işlem, gerçek sözleşme ve resmî gümrük rejimi üzerinden yetkili uzmanla kararlaştırılmalıdır.

Faturada bedel yoksa gümrük değeri nasıl gösterilir?

Numunenin alıcıya ücretsiz verilmesi başka, eşyanın gümrük işlemlerinde açıklanabilir bir kıymete sahip olması başkadır. Üretici ürün maliyetini, gerçek malzeme ve imalat değerini ya da ilgili kurallar uyarınca kullanılacak gümrük kıymetini belgelendirmek için finans ve gümrük uzmanıyla çalışmalıdır. İhracat evrakı üzerinde ürün adedi, teknik kodu, menşei, bedelsiz gönderim amacı ve varsa ticari fatura/proforma açıklamaları birbirini tutmalıdır.

Gümrük kıymeti, kargo şirketinin formuna gelişigüzel “1 USD” yazılmasıyla belirlenmez. Bazı ülkelerde numune için özel ithalat kolaylığı veya şartlı muafiyet bulunabilir; ancak Türkiye'deki bir bedelsiz ihracat düzeni varış ülkesinin gümrük vergisini, ithalat KDV'sini veya ürün güvenliği kontrolünü otomatik olarak kaldırmaz.

2008/12 Tebliği hangi izin sorularını doğurur?

İhracat: 2008/12 sayılı Tebliğ'de bedelsiz gönderim türleri ve başvuru merciine ilişkin hükümler yer alır. Numune, hediye ve tanıtım malı gibi kategorilerin dayanağı uygun bendin koşullarına göre incelenmelidir. Ürünün ihracı yasak veya ön izne tabi ise sırf bedelsiz olduğu gerekçesiyle ilgili kısıtın kaldırıldığı düşünülmemelidir.

Mevzuatta değer eşiği, izin belgesinin geçerliliği ve özel eşya türlerine ilişkin düzenlemeler bulunabileceği için eski bloglardan alınan parasal eşikleri doğrudan kullanmak güvenli değildir. Üreticinin güncel tebliğ metnini, ürünün gerçek kıymetini ve başvuracağı yetkili kurumu aynı tarihte kontrol etmesi gerekir. Hedef ülkede ayrı sağlık, güvenlik, etiket veya ithalat izni istenebilir.

Sevkiyat öncesi numune ve belge kontrol kartı

Beş temel kontrol alanı ve sorumluları
AlanDoğrulanacak bilgiSorumlu
ÜrünSKU, teknik revizyon, GTİP, numune adediÜretici teknik ekibi
Gönderim nedeniBedelli, bedelsiz, garanti veya geçiciİhracat operasyonu
Değer ve faturaGerçek kıymet, doğru açıklama ve taraflarFinans + gümrük uzmanı
PaketlemeKoli, koruma, net/brüt ağırlıkDepo / lojistik
VarışAlıcı unvanı, teslim yeri, ithalat şartıAlıcı + taşıyıcı
İzinÜrün özelindeki resmî başvuru veya kontrolYetkili gümrük tarafı

Burada her satırın onay tarihi ve kaynağı saklanmalıdır. Satış temsilcisi yalnız kurumsal adrese erişti diye alıcı adına ithalat beyannamesi vermeye yetkili olmaz. Kargo şirketi de eşyanın teknik standardını otomatik tasdik etmiş sayılmaz.

Kurgusal örnek: üç test parçası yanlış sınıflanıyor

Bir Türk makine parçası üreticisinin yabancı bir distribütörden üç adet test parçası talebi aldığını düşünelim. Parçaların bedeli istenmeyecek, ancak parçalar teknik olarak kullanılabilir ve belirli malzeme maliyetine sahiptir. Şirket yalnız “sample, value 0” açıklamasıyla kargo hazırlamayı planlıyor. Bu adımda gerçek ürün kıymeti, bedelsiz ihracat dayanağı, teknik GTİP ve varış ülkesindeki ithalat prosedürü belirsizdir.

Doğru işlem, ürün kodu ve numune amacını teyit etmek, yetkili gümrük uzmanının önerdiği uygun belge ve başvuru ile gönderimi planlamaktır. Alıcının testi kabul edeceği veya sonra yüz adet sipariş geçeceği varsayılmaz. Gerçek teslim adresi ve test yetkilisi ayrıca belirlenir.

Kurye ve gümrük verisi birbirini doğrulamıyorsa

Kargo şirketinin numune formunda farklı miktar, ürün tanımı veya ağırlık bulunursa gönderim tamamlanmış kabul edilmemelidir. Üreticinin packing list'i, ilgili ticari belge, taşıma talimatı ve gerektiğinde gümrük beyanı birbiriyle tutarlı olmalıdır. Bir formda beş ürün, diğerinde beş koli yazıyorsa hangi birimin fiilen taşındığı depoda sayılarak doğrulanmalıdır.

Kurye daha basitleştirilmiş bir gönderim yöntemi önerse bile bunun ürün ve değer şartına gerçekten uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. Varış ülkesindeki ithalatçı veya alıcı kurumdan gerekli numune onay veya kayıt bilgisi istenebilir. Düzenleme farklı ülkelerde değiştiğinden tek bir global eşik uydurulmamalıdır.

Numune gönderildi, teslim edildi ve test edildi ayrımı

CRM'de numune talebi, ürünün hazırlanması, gümrük izni, kargo kabulü, çıkış, teslim ve teknik geri bildirim ayrı aşamalar olmalıdır. Kargo “delivered” yazdığında paket bir adrese ulaşmış olabilir; ilgili mühendis ürünü denememiş veya yanlış ürün sürümü gelmiş olabilir. Testten sonra ölçü, malzeme veya ürün standardına ilişkin yeni sorular doğabilir.

Bir sonraki görev “kargonun ulaştığı gün satış teklifi gönder” gibi baskılı değil, alıcının teknik değerlendirme süresine saygılı olmalıdır. Gerçek RFQ oluşursa miktar, teknik sürüm, teslim ve ödeme şartları ayrıca üretici onayına gönderilir.

Alıcıya gümrük ve numune gereksinimlerini nazikçe sormak

Subject: Sample shipment and evaluation details

Hello, thank you for your interest in evaluating [verified product]. Before we arrange shipment, could you kindly confirm the required sample quantity, technical version, recipient company and delivery address? We will review the appropriate customs declaration and transport arrangements with the manufacturer.

We would be pleased to assess the requirements together and share the next steps once they are confirmed.

Kind regards, [Authorized contact]

Bu taslak ancak karşı taraf gerçekten numune ile ilgilenmişse kullanılmalıdır. Numuneyi göndermeden önce doğru satın alma veya teknik değerlendirme rolü teyit edilir. Alıcıya izin veya muafiyetin kesin olduğu söylenmemelidir.

Numune için gümrük işlemi ile alıcı test amacını ayrı kontrol edin

Yurt dışına numune gönderiminde kurye etiketi, bedelsiz gönderim kaydı ve teknik test amacı aynı belge değildir. Numunenin gerçek ürün niteliği, beyan edilecek kıymeti ve hedef ülke yükümlülükleri önceden doğrulanmalıdır. Örneğin ücretsiz olarak gönderilen üç mühendislik parçası, her zaman değersiz mal veya otomatik muaf gönderi kabul edilemez.

AlanKontrolUygulama
Gönderim amacıTest, tanıtım, geçici kullanımTicari statü
Gümrük verisiÜrün, kıymet, GTİP ve belgeMüşavir kontrolü
Alıcı kabulüNumunenin test/ithalat tarafıKurumsal teyit
Test sonrasıTeknik sonuç ve iade gereğiCRM kayıtları

Bedelsiz ihracat, geçici ihracat ve bedelli numune farklı işlem süreçlerine tabidir.

TMT DealMakers hangi aşamaya katkıda bulunur?

TMT DealMakers üreticinin ürün ve uygulama alanlarını inceleyerek uluslararası potansiyel ithalatçı ve distribütörleri araştırır; kurumun faaliyetini doğrulamaya, nezaketli ilk mesajlara ve gerçek teknik soru, numune, teklif görüşmelerinin koordinasyonuna odaklanır. Gümrük izni, kıymet veya resmî beyan onayı verme yetkisi olduğu iddia edilmez.

Kamusal çalışma modelinde ön ücret ve aylık hizmet bedeli yoktur; satış gerçekleşirse sözleşmeye bağlı başarı komisyonu esas alınır. Numune gönderilmesi kesin müşteri veya sipariş kanıtı değildir. TMT DealMakers’ın yaklaşımını inceleyebilirsiniz.

Numune gümrük kontrolünün son sekiz sorusu

  • Numunenin türü ve gerçek ürün kodu doğru mu?
  • Bedelli, bedelsiz veya geçici gönderim niteliği açık mı?
  • Alıcı kurum numuneyi gerçekten istemiş mi?
  • Gerçek değer ve fatura/gümrük açıklaması tutarlı mı?
  • Güncel Tebliğ, izin veya özel ürün kısıtları kontrol edildi mi?
  • Kurye, packing list, net/brüt ağırlık ve teslim yeri aynı mı?
  • Varış ülkesindeki ithalat gereklilikleri alıcıyla görüşüldü mü?
  • Kargo teslimi, numune testi ve olası RFQ ayrı mı izleniyor?

Doğru yaklaşım, alıcının zamanına saygı göstererek teknik değerlendirmeyi mümkün kılmak ve bütün beyanların fiilî gönderiyle uyumunu korumaktır.

Kaynaklar ve uygulama sınırları

Bu rehberde 16 Kasım 2026 itibarıyla aşağıdaki kurumsal açıklamalar referans alınmıştır. İşleme uygulanacak en son mevzuat, ürün ve ülke izinleri, beyanın statüsü ve taşıma koşulları sevkiyat öncesi yetkili gümrük uzmanı ve ilgili idare ile doğrulanmalıdır. Kaynakların son erişim ve telif kontrolü insan editör tarafından yapılmalıdır.

Uluslararası ticari uygunluğu birlikte değerlendirelim

Üreticinin gerçek ürün dosyası üzerinden doğru ithalatçı ve distribütörleri araştırmak, gümrük ve teslim kararlarını ilgili uzmanların onayına bırakmak sürdürülebilir bir yaklaşım sunar.

TMT DealMakers çalışma modelini inceleyin