Kısa cevap: beyan yöntemi ve gönderi kapsamı farklıdır

Mikro ihracat ile normal ihracat arasındaki fark, öncelikle gönderinin basitleştirilmiş gümrük beyanı (BGB) kapsamında yetkili operatörle yapılıp yapılamayacağı ile standart ihracat beyannamesi sürecine tabi olmasıdır. Her iki modelde de gerçek ürün, alıcı, fiyat, ticari fatura, gümrük ve hedef ülke uygunluğu önemlidir. BGB belirli küçük ve uygun gönderiler için kolaylaştırıcı usul sunar; normal ihracat ise daha farklı büyüklük ve işlem türlerini kapsayabilir.

2026'da değişen resmî eşik 600 kilogram ve 30.000 avro olarak belirlenmiştir. Eski 300 kg ve 15.000 avro rakamları güncel karar için kullanılmamalıdır. Ancak bu sınırların altında olmak tek başına BGB uygunluğunu garanti etmez; malın yasaklı/kısıtlı olup olmadığı ve hangi ticari rejime girdiği kontrol edilmelidir.

BGB ile standart beyan arasındaki temel farklar

Üretici için genel işlem karşılaştırması
BaşlıkMikro ihracat — BGBNormal ihracat
Gönderi kapsamı2026 limitlerine ve ek koşullara bağlıStandart ihracat beyannamesi rejimi
BeyanYetkilendirilmiş operatörle basitleştirilmişYetkili beyan sahibi/gümrük usulü
FaturaGerçek satışın uygun faturasıGerçek satışın uygun faturası
Ürün sınıfıGTİP ve kısıtlama kontrolüGTİP ve kısıtlama kontrolü
TaşımaOperatör/posta hizmetinin kapsamına göreDeniz, kara, hava, demir yolu vb.
İthalat ülkesiYürürlükteki ülke kuralları geçerliYürürlükteki ülke kuralları geçerli
İadeİlk BGB ve geri giriş kayıtlarıİlgili beyan ve geri giriş kayıtları
TahsilatBanka/muhasebe kanıtı gerekirBanka/muhasebe kanıtı gerekir

Mikro ihracatın her durumda daha ucuz veya daha hızlı olması garanti değildir. Operatör hizmet bedeli, hızlı kargo navlunu, ürünün hacmi, varış ülkesi vergileri ve iade riski toplam maliyeti belirler. Normal ihracat büyük FCL yük veya farklı teslim modellerinde daha uygun olabilir.

Ağırlık ve değer yeterli değil: ürün niteliği belirleyicidir

BGB sınırındaki bir ürün özel izin, ihracat kısıtı, geçici gönderim veya başka mevzuat gereği nedeniyle basitleştirilmiş rejime uygun olmayabilir. Malın teknik tanımı, gerçek GTİP, değer, menşe, alıcı ve varış ülkesinin ithalat koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Gönderinin sadece küçük paket olması, gümrük formalitelerini veya ürün güvenliği şartlarını kaldırmaz.

Örneğin test amacıyla geçici gönderilen ekipman ile bedel karşılığında satılan nihai ürün farklı hukuki amaç taşır. Ticari numune veya garanti ürünü gönderiminde bedelli/bedelsiz statü ve uygun mevzuat kontrol edilmelidir. Operatörün kargo hizmeti sunması, düzenlenmesi gereken özel iznin bulunmadığını ispatlamaz.

Teklif maliyeti karşılaştırmasına neler eklenir?

Mikro ihracatta ürün maliyeti, küçük paket ambalajı, hızlı kargo, gerekli beyan hizmeti, sigorta, banka/ödeme komisyonu ve iade olasılığı göz önüne alınır. Normal ihracatta konteyner, iç taşıma, terminal, taşıma belgesi, gümrük ve benzeri masraflar daha kapsamlı olabilir. Bununla birlikte normal ihracat kalemleri de her sevkiyatta aynı değildir ve hangi tarafın hangi maliyeti üstleneceği Incoterms kuralı üzerinden değerlendirilir.

Alıcının yalnız EXW fiyat istediği işlemle DAP/varış deposu teslimini karşılaştırmak doğru değildir. Bir fiyat toplamı satıcının malı hangi noktaya kadar götüreceğini açıklamalıdır. Satış üzerinden brüt marj ile maliyet üzerine eklenen yüzde birbirinden ayrılmalı, hesap gerçek üretici finans verisine dayanmalıdır.

Kurgusal iki sevkiyat senaryosunun karşılaştırılması

Bir üretici, yabancı bir kurumsal alıcıya 150 adet ürün ve toplam 20 kg ağırlıkta 900 EUR bedelli bir gönderim hazırlasın. Bu işlem teknik ve diğer mevzuat bakımından uygunsa BGB/operatör seçeneği değerlendirilebilir. Başka bir siparişte ise aynı ürünün 1.200 kg ağırlıkta ve 50.000 EUR bedelli olduğu varsayılsın; 2026 BGB sınırlarının üzerinde olduğundan standart ihracat beyanı senaryosu gündeme gelir.

Eğitim amaçlı örnek; ürün uygunluğu ayrıca şarttır
ÖlçütA — Küçük gönderiB — Büyük sevk
Ürün adedi150 adetÖrnekte büyük seri
Brüt ağırlık20 kg1.200 kg
Satış bedeli900 EUR50.000 EUR
İlk işlem seçeneğiBGB incelemesiStandart beyan
Açık kontrolÜrün, izin, operatörTaşıma, belge, maliyet

Örnek gönderiler gerçek satış veya resmi belge değildir. Düşük değerli ürün için hızlı kargo daha ekonomik çıkabilir, ancak daha büyük sevkiyatta birim başına deniz/karayolu taşıması farklı avantaj sunabilir. İki hesabın kapsamı aynı değilse maliyet karşılaştırması güvenilir değildir.

Her iki rejimde faturadaki hukuki kimlik önemlidir

Alıcı şirketin markası ile sözleşmenin tarafı olan tüzel kişinin unvanı farklı olabilir. Faturanın satıcı, alıcı, ürün, adet, birim fiyat ve para birimi gerçek sözleşmeyle tutarlı olmalıdır. Dolaylı temsil kapsamında BGB düzenlenmesi, satıcının mali belge yükümlülüğünü veya satışın gerçekliğini ortadan kaldırmaz. Güncel faturanın e-arşiv/e-fatura biçimi mükellefiyet ve operatör uygulamasına göre teyit edilir.

Normal ihracatta da ürün GTİP, gümrük beyannamesi, packing list, taşıma, menşe veya ürün uygunluğu belgeleri gerekebilir. Her ürünün aynı belge setini zorunlu olarak kullandığı varsayılmaz. Son dakikada ürün miktarı veya alıcı değiştiğinde belge ve resmî beyan düzeltmesi yetkili süreçle yapılmalıdır.

İlk mikro ihracat işleminde yetkili operatör kontrolü

Ticaret Bakanlığı'nın 2024 duyurusu, ilk BGB işlemi sırasında ihracatçının kimlik/vergi numarası kaydının otomatik aktarımını kolaylaştırmıştır. Bu kolaylık, operatörün güncel dolaylı temsil yetkisini veya hangi ürün ve rotayı kabul ettiğini sorgulamayı gereksiz kılmaz. İşlem için ilgili hızlı kargo veya posta operatörünün sunduğu belge listesi, masraf kapsamı ve varış koşulları yazılı alınmalıdır.

Ağustos 2026'da açıklanan havayolu aktarma kolaylığı da bazı BGB hava kargolarının sevkini kolaylaştırmayı hedefler. Bu, her ülkeye sabit sürede teslim garantisi değildir. Operatörün gerçek uçuş/aktarma ve ithalat süreci ayrı izlenir.

Mikro ve normal ihracatta iade planı

Bir ürünü küçük kargoyla göndermek, alıcı iade istediğinde gümrük işlemi gerekmeyeceği anlamına gelmez. İlk çıkışın BGB veya standart beyan bilgisi, ürün seri/lot ve fatura kayıtları geri girişte önemli olabilir. Ters lojistik kargo, hasar, değişim ve müşteri kabul süreçleri sözleşme ile ilgili ülke hukukuna göre ele alınmalıdır.

Normal ihracatta daha büyük mal ve konteyner yükü geri dönüşünün lojistik ve gümrük maliyeti farklı olabilir. Ancak yalnız büyüklüğe bakarak hangi yöntemin iade açısından daha kolay olduğunu iddia etmeyin. İade ihtimali, ürünün geri alınabilirliği ve kargo sigortası fiyat teklifinde makul risk olarak değerlendirilmelidir.

Teklif öncesi hangi ekibin onayı gerekir?

Beyana göre farklılaşan karar sahipleri
KararOnaylayanKanıt
Ürün teknik sınıfıÜretim/kalite/gümrükGTİP, malzeme ve kullanım
Gönderi rejimiYetkili operatör/gümrükBGB veya standart beyan
Fatura ve maliyetFinans/muhasebeFatura sürümü ve mali hesap
Navlun ve sigortaLojistikGerçek taşıyıcı teklifi
Alıcı ve teslimSatış/alıcıKurumsal rol, adres ve Incoterms
İade veya geri girişOperatör/gümrük/finansÖnceki sevk ve uygun usul

Bir iş geliştirme temsilcisi ticari görüşmeleri takip edebilir, fakat gerçek gümrük rejimini, vergiyi, sigorta veya mali belgeyi üreticinin yerine kesin taahhüt edemez. Sorumluluk ve sonraki görev açık bırakılmalıdır.

CRM'de mikro ve standart ihracat ayrımını tutun

OrderID ve ShipmentID üzerinde gerçek beyan tipi, gönderici/alıcı, ürün, miktar, değer, BGB veya standart beyan referansı, operatör/gümrük temsilcisi, fatura, paket, taşıma, teslim, iade ve banka ödeme durumu ayrı tutulabilir. Böylece bir alıcıya aynı ürün için önce numune, sonra küçük sipariş ve sonra büyük sevkiyat yapıldığında her işlem doğru kapsamla izlenir.

Alıcı adayını bulmak, RFQ almak, teklif göndermek, siparişi kabul etmek ve parayı tahsil etmek farklı olaylardır. Basitleştirilmiş beyanname düzenlenmesi bile tek başına satışın tamamlandığını veya ilgili ithalatçı ülkede ürünün alıcı tarafından kabul edildiğini göstermeyebilir.

BGB ile standart ihracatın uygunluk ve maliyet karşılaştırması

Mikro ihracat ile standart ihracat arasındaki fark yalnız beyanname ismi değildir. Gönderinin brüt ağırlığı, kıymeti, eşyanın özel izin ve kapsam durumu, operatörün yetkisi ve varış ülkesi işlemleri birlikte karşılaştırılmalıdır.

AlanKontrolSonraki adım
BGB adayıBrüt kg ve değer eşikleriHer iki sınırı sınırla
Ürün niteliğiKısıt veya belge ihtiyacıYetkili kontrol
Standart beyanBGB uygun değil veya işlem tercihiGümrük müşaviriyle karşılaştır
MaliyetKargo, gümrük ve iadeToplam maliyet tablosu

Eşik altında kalan her ürünün basitleştirilmiş usule uygun olduğu varsayılmamalıdır.

TMT DealMakers mikro ihracatta hangi işi yapar?

TMT DealMakers üreticinin ürün ve kullanım alanlarına uygun potansiyel ithalatçı ve distribütörleri araştırır, şirketlerin faaliyetini doğrulamaya ve ilgili kuruma nazik ilk temas ile ticari görüşmelerin koordinasyonuna odaklanır. Basitleştirilmiş beyan, normal gümrük işlemi, vergi veya banka onayının yerini aldığı iddia edilmez.

Kamusal modelde ön ücret ve aylık hizmet bedeli yoktur; gerçekleşen satışta sözleşmeye bağlı başarı komisyonu esastır. Potansiyel alıcının bulunması gerçek sipariş veya mikro ihracat garantisi değildir. TMT DealMakers çalışma yaklaşımını inceleyebilirsiniz.

Mikro–normal ihracat seçimi son kontrol listesi

  • 2026 için 600 kg ve 30.000 EUR BGB sınırları kontrol edildi mi?
  • Ürün özelindeki izin, yasak ve rejim şartları incelendi mi?
  • Yetkili hızlı kargo operatörünün hizmeti doğrulandı mı?
  • Normal beyan gerekecekse ilgili gümrük işlemi planlandı mı?
  • Alıcının doğru kimliği, fatura ve ödeme şartı net mi?
  • Navlun, teslim kuralı ve ithalat maliyeti aynı kapsamda mı?
  • İade/hasar ve belgelendirme sorumlusu belli mi?
  • Sipariş, kargo/beyan, teslim ve tahsilat ayrı kaydedildi mi?

Doğru seçim yalnız ağırlık ve değere değil, gerçek ürün uygunluğuna, yetkili beyan yöntemine ve toplam ticari maliyete dayanmalıdır.

Kaynaklar ve doğrulama notu

16 Kasım 2026 itibarıyla ilgili resmî ve kurumsal dayanaklar aşağıda listelenmiştir. 2026 sınır değişikliği özellikle dikkate alınmıştır. Belge türü, izin ve gümrük uygulaması somut gönderi için yetkili operatör, gümrük ve mali uzmanlarca; bağlantı güncelliği işlem öncesinde editör tarafından doğrulanmalıdır.

Ürününüze uygun uluslararası alıcıyla görüşelim

Üretici ürün özellikleriyle uyumlu ticari işletmeleri araştırmak ve nazik, kişiselleştirilmiş bir ilk iletişim kurmak, sürdürülebilir iş geliştirmeye katkı sağlar.

TMT DealMakers’ın yaklaşımını inceleyin