Kısa cevap: oran + ürün + menşe + ülke + tarih + kaynak

Hedef pazarda ürün vergi oranı nasıl belgelenir? Resmî ithalat tarife kaynağından elde edilen oran, somut ürünün doğru sınıflandırması, hedef ülke, menşe, araştırma/uygulama tarihi ve varsa tercihli ticaret koşullarıyla birlikte kaydedilmelidir. Yalnız “%0 vergi” ya da “%8 tarife” satırı, yeniden doğrulanabilir bir ticari karar kaydı değildir.

Üretici ve alıcı tarafının baktığı oranlar aynı olmayabilir; farklı ürün alt kodu, menşe veya tarihe dayanıyor olabilirler. Bu durumda hangi kaynağın geçerli olduğuna teknik ve gümrük uzmanlarının belgeyle karar vermesi gerekir. Teklif dosyasında kesinleşmiş kontrol ile ilk araştırma varsayımı ayrı statülerde tutulmalıdır.

Minimum delil: Resmî sayfa bağlantısı veya rapor kimliği, sorgu alanları, tarife adı/oranı, kontrol tarihi, şart ve kontrol eden kişi. Teknik kod belirsizse vergi oranı da kesin değildir.

1. Sınıflandırma ve kapsamın izini saklayın

Türkiye'nin 12 haneli GTİP kodunun ilk altı hanesi HS ortak sınıflandırmasına dayanır; ithalat ülkesinin daha ayrıntılı ulusal kodu farklı olabilir. T.C. Ticaret Bakanlığı tarife SSS'si bu yapı ve BTB usulünü açıklar. Kod doğru ürüne ait değilse hedef ülkedeki vergi oranını doğru göstermek mümkün olmaz.

Üreticinin ürün dosyasında malzeme, kullanım, fiziki yapı, model ve çizim/tanım revizyonu bulunmalıdır. Hedef ülke sorgusunda kullanılan alt kodun aynı teknik ürünü kapsadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Başka firmanın benzer ticari adı ya da geniş katalog kategorisi resmî sınıflandırma yerine geçmez.

Tarife cetvelleri dönemsel değişebilir. Önceki yılın koduyla bugünkü tarife oranı karıştırılmamalıdır. Resmî kaynakta belirli istisna veya vergi oranı için ürünün teknik koşulunu karşılayıp karşılamadığı ayrıca yazılmalıdır.

2. Hangi resmî ülke kaynağı kullanılmalı?

Avrupa Birliği için Access2Markets My Trade Assistant, ürün/çıkış/hedef ülke verisiyle vergi ve formaliteleri ön araştırmaya yardımcı olur. Birleşik Krallık için UK Trade Tariff, ABD için USITC Harmonized Tariff Schedule resmî tarife araştırma kaynaklarıdır. Her ülkenin güncel kod ve gümrük mevzuatı kendi yetkili kurumundan teyit edilir.

Resmî sayfanın rapor veya ekran görüntüsü kaydedilecekse bağlantı, kontrol tarihi, varsa belge sürümü ve sorguda kullanılan ürün kodunu ayrı not edin. Yalnız ekran görüntüsündeki rakama bakılarak menşe veya şart anlaşılmayabilir. Ekran görüntüsünün hangi işlem ve ürün için alındığı yazılmalıdır.

İlk araştırma çıktısı teknik ve mali ekipler için çalışma notudur; gerçek ithalat anındaki uygulama gümrük idaresinin ve yetkili uzmanların işlem bağlamındaki değerlendirmesine tabidir.

3. Normal tarife, tercihli tarife ve menşe koşulları

Bir ülkede genel (MFN veya uygulanabilir diğer) tarife ile tercihli anlaşma kapsamında bir oran farklı olabilir. Anlaşmanın yürürlükte olması, her ürünün otomatik tercihli vergiye gireceği anlamına gelmez. Ürün listesi, menşe kuralı, taraf ülkeler, kayıt ve belge şartları ayrı değerlendirilmelidir.

Ticaret Bakanlığının menşe SSS'si, A.TR'nin serbest dolaşım durumunu, EUR.1'in tercihli menşe statüsünü ispatlamaya ilişkin olduğunu açıklar. Bunları aynı belge veya tüm pazarlarda birbirinin yerine geçen evrak olarak göstermeyin.

İthalatçı “sıfır vergi” bekliyorsa hangi anlaşma ve hangi menşe ispatının bunu desteklediği sorulmalıdır. Menşe kuralları ürüne ve anlaşmaya göre değişebilir. Bir imalatçının Türkiye'de kayıtlı olması, ürününün otomatik olarak bütün anlaşmalar bakımından Türk menşeli olduğunu kanıtlamaz.

Teklif eki için örnek vergi oranı kanıt kartı

AlanÖrnek veri türüOnay sorumlusu
Ürün ve modelGerçek teknik ad / çizim sürümüÜretici kalite
Türkiye GTİPİncelenen 12 haneli kodGümrük uzmanı
Hedef ülke ve ulusal kodResmî ithalat cetveli koduİthalatçı uzmanı
MenşeTercihli olmayan / tercihli değerlendirmeDış ticaret
Vergi oranı ve türüGümrük; gerekiyorsa ek önlemlerGümrük/finans
Kaynak URL ve sorguResmî link, ürün kodu, sorgu parametreleriAraştırmacı
Geçerlilik ve inceleme tarihiTarih, yıl, anlaşma koşuluYetkili onay
Teklif sürümüQ-XXX-v1 gibi şirket içi referansSatış/finans

Tablodaki hiçbir hücre tahmini değer “doğrulandı” diye kaydedilmemelidir. Resmî sayfaya erişilememişse veya ürün kodu ihtilaflıysa kayıt “TEYİT GEREKİYOR” durumunda kalır. Böylece kümülatif raporda eski oran güncel bilgiymiş gibi görünmez.

4. Ek vergiler, KDV ve ticaret önlemlerini ayrı kaydedin

Hedef ülkenin gümrük vergisi oranı tek başına toplam ithalat maliyetini vermez. Anti-damping veya telafi edici vergiler, bazı ilave mali yükler, ithalat KDV'si, özel tüketim, kota, izin veya teknik belge masrafları ürün ve ülkeye göre ortaya çıkabilir. Bunlar oran listesinin yanına ayrı satırlar halinde yazılmalıdır.

Ürünün ilgili tedbirin kapsamına girip girmediği ülke ve menşe koşuluna göre değişebilir. Genel tarifenin %0 olması, aynı mal için bütün maliyetlerin sıfır olduğu anlamına gelmez. ITA'nın toplam ihracat/ithalat maliyeti yaklaşımı vergiyi taşıma ve diğer teslim kalemlerinden ayırmayı destekler.

İthalat KDV'sinin indirilebilirliği, matrahı ve nakit akışı etkisi alıcının yerel vergi statüsüne bağlı olabilir. Satıcının vergisiyle alıcının giderini aynı kategoriye koymadan önce kimin ithalatçı olduğuna ve teslim şekline bakın.

5. Varsayımsal iki oranla fiyat etkisini gösterin

Bir ürün için tamamen varsayımsal gümrük kıymeti 20.000 USD olsun. Normal tarife %7, geçerli tercihli anlaşma koşulları sağlanırsa alternatif oran %2 şeklinde örnek varsayılsın. İlk senaryoda vergi 1.400 USD; ikinci senaryoda 400 USD olur. Aradaki 1.000 USD fark yalnız teorik matematik sonucudur; gerçek ülkenin vergisi, anlaşması veya tasarruf garantisi değildir.

Tercihli oran uygulanamıyorsa ikinci rakamı alıcı teklifine kesin avantaj gibi yazmayın. Ürün menşei ve ispat şartları kontrol edilmelidir. Ayrıca ithalat KDV'si ve diğer yükler bu iki satırın dışında olabilir.

Alıcıya sunulan maliyet tablosunda teyit edilmiş oran, şarta bağlı oran ve geçersiz/eskimiş kaynak birbirinden ayrı gösterilmelidir. Finansal karar bu sınıflandırmayla daha şeffaf hale gelir.

6. Kaynak ve teklif sürümü değiştiğinde ne yaparsınız?

Tarife cetvelinin yeni sürümü veya değişen bir ticaret önlemi fark edildiğinde eski rapor dosyasını sessizce silmek yerine değişiklik kaydı açın. Önceki oran, yeni oran, iki kaynağın tarihi, ürün kodu ve fiyat üzerindeki etkisi açıklansın. Henüz onaylanmamış teklif varsa üreticinin finans/teknik sorumlusuna yeni senaryo sunulabilir.

Alıcıyla bağlayıcı sözleşme yapılmışsa hangi tarafın maliyet ve vergi riskini üstlendiği sözleşme ve Incoterms® 2020 kapsamıyla birlikte değerlendirilir. Bir tarife güncellemesi, her zaman tek taraflı fiyat değiştirme hakkı doğurmaz.

Teklif kabulü, ithalat beyannamesi, vergi tahakkuku ve gerçek tahsilat gibi aşamalar birbirine karıştırılmamalıdır. Fiyatı yenilemeden önce hukuk ve finans karar noktalarının tamamlanması gerekir.

Yanlış şirket ya da kod eşleşmesinde kanıt kartı neden önemlidir?

Hayalî Firma A, “metal connectors” adıyla farklı endüstri ürünleri sunarken üretici başka kullanım için bağlantı elemanı üretiyor olsun. İlk araştırmadaki geniş HS koduyla bulunan vergi oranı gerçek ürün için yanlış olabilir. Kurumsal katalog, teknik çizim ve ithalat rolü doğrulanmadan firmayı kesin alıcı diye raporlamayın.

Hayalî Firma B ise gerçek ürün kodunu, teknik uygulamayı ve teslim ülkesini yazılı paylaşsın. Bu durumda teklif eki için tarife kanıtı oluşturulabilir; yine de yerel ithalat uzmanının sınıflandırma ve menşe teyidi gerekir. Yazılı RFQ satışın tamamlandığı anlamına gelmez.

Bu iki senaryo gerçek firma, alıcı, satış veya tarife kararı değildir. Kaynak fişinin işlevi belirsizliği azaltmak ve kimin hangi konuyu yeniden inceleyeceğini açık kılmaktır.

Vergi oranının kaynağını teklif eki olarak arşivleyin

Hedef pazarda ürün vergi oranı belgelenirken yalnız oran yazmak yeterli değildir. Ürün kodu, menşe, ithalat ülkesi, sorgu tarihi, tercih veya ek tedbir varsayımları ve resmî URL birlikte saklanmalıdır.

AlanKontrolKarar
Kod ve ürünHS/ulusal kod ve teknik tanımSınıflandırma kontrolü
Ülke ve menşeHedef ülke ve menşeTercih rejimi kontrolü
Tarih/kaynakResmî ekran ve erişim tarihiKanıt bağlantısı
Oran türüNormal, tercihli veya ilave tedbirAyrı kaydet

Oran kartı canlı resmî düzenlemenin yerine geçmez; teklif tarihine kadar güncellenebilir.

TMT DealMakers araştırma ve teklif koordinasyonu

TMT DealMakers, üretici ürünlerinin kullanımına uygun ithalatçı, distribütör ve diğer ticari şirketleri araştırmaya, kurumsal ürün/şirket eşleşmesini kontrol etmeye ve nazik, kişiselleştirilmiş ilk temas ile görüşme/teklif koordinasyonuna odaklanır.

Tarife kanıt fişinin bağlayıcı mevzuat incelemesi, ithalat vergi hesaplaması ve teknik belge onayı gümrük/finans yetkililerinin görevidir. Ön ücret ve aylık hizmet bedeli bulunmayan, gerçekleşen satışa bağlı sözleşmesel başarı komisyonu da kesin alıcı veya kâr garantisi değildir.

Kaynaklar ve doğrulama tarihi

Kaynak inceleme tarihi: 16 Kasım 2026. Bu rehber belirli bir ürün için vergi oranı ilan etmez; fiilî ithalat tarihinde kaynak yeniden kontrol edilmelidir.

Örnek oranlar tamamen varsayımsaldır. Ürün bazında hukuken bağlayıcı sınıflandırma veya gümrük vergisi kararı değildir.

Ürününüzün alıcı ve pazar uygunluğunu birlikte değerlendirelim

Teknik ürün özellikleriniz ve hedef pazarınız üzerinden kaynaklı B2B araştırma ve profesyonel işbirliği iletişiminin kapsamını konuşabiliriz.

TMT DealMakers ana sayfasını inceleyin