Kısa cevap: kur, maliyet ve sözleşme statüsünü birlikte inceleyin
Döviz kuru değişirse ihracat fiyatı nasıl güncellenir? Önce açık teklifin hangi para birimi ve kur tarihiyle hazırlandığını, hangi giderlerin TL veya döviz bazında oluştuğunu, miktar ve teslim koşullarının değişip değişmediğini kontrol edin. Ardından aynı maliyet ve hedef marj varsayımlarıyla fiyatı yeniden hesaplayın. Ancak alıcının kabul ettiği geçerli sözleşme veya sipariş varsa tek taraflı revizyon hakkı olduğu varsayılmamalıdır.
Fiyatı yenilemek matematiksel bir işlem olduğu kadar ticari ve hukuki karardır. Yeni teklif sürümü, fiyatın güncellendiği tarih ve hangi önceki sürümün geçerli olduğu açıkça belirtilmelidir. Onaylanmamış senaryo alıcıya kesin fiyat gibi gönderilmemelidir.
Kur değişiminin hangi maliyet kalemine etki ettiğini belirleyin
Üreticinin hammaddesi dolar, işçiliği Türk lirası, navlunu avro, satış fiyatı ise yine dolar olabilir. Bu durumda yalnız USD/TRY paritesine bakarak bütün ürün maliyetini aynı oranda güncellemek yanlış olabilir. İhracata özgü belge, banka, lojistik ve komisyon giderleri de farklı para biriminde oluşabilir.
| Maliyet grubu | Örnek para birimi | Yeniden hesaplama gerekçesi |
|---|---|---|
| Hammadde | USD veya TL | Satın alma ve kur tarihi |
| İşçilik ve yerel gider | TRY | Gerçek işletme maliyeti |
| Navlun ve sigorta | EUR, USD, yerel para | Taşıyıcı teklifinin geçerliliği |
| Banka | İşlem para birimi | Ödeme yöntemi ve komisyon |
| Satış komisyonu | Sözleşmedeki matrah | Satış fiyatına veya tutara bağlılık |
Bir maliyet kalemi henüz gerçekleşmemişse gerçek kur değil teklif senaryosu kuru kullanılıyor olabilir. Kaynağı, tarihi ve hesabın varsayımsal olduğu belirtilmelidir. Güncel döviz kuru ile ileriye dönük maliyet garanti edilmez.
Örnek fiyat formülü: maliyet para birimini dönüştürün
Bir ürün için TL toplam maliyetin 8.000 TL, diğer döviz giderlerinin 60 USD, hedef katkı marjının da %20 olduğunu varsayalım. Kuru USD başına TL biçiminde tanımlarsak, dolar maliyet 8.000 / kur + 60 olur. Örneğin kur 40 TL/USD ise maliyet 260 USD ve basit hedef fiyat 260 / 0,80 = 325 USD bulunur.
Aynı maliyet varsayımıyla kur 38 TL/USD olursa TL giderin dolar karşılığı yaklaşık 210,53 USD, toplam maliyet yaklaşık 270,53 USD ve %20 marjla hedef fiyat yaklaşık 338,16 USD olur. Bu rakamlar yalnız hesap örneğidir; gerçek döviz kuru, fiyat veya geleceğe ilişkin tahmin değildir.
Kur değiştiğinde Türk lirası maliyetinin kendisi de değişebilir: hammadde, ücret, ithalat bağımlılığı ve işletme koşulları nedeniyle sabit 8.000 TL varsayımı her zaman geçerli olmayabilir. Bu nedenle yeniden hesaplama öncesinde gerçek girdiler kontrol edilmelidir.
Marj ile markup karışırsa kur güncellemesi nasıl sapar?
Örneğin maliyet 80 USD olduğunda satış fiyatına göre hedef marj %20 ise gereken fiyat 80/(1−0,20)=100 USD'dir. Maliyete %20 eklemek fiyatı 96 USD yapar ve gerçekleşen marj yalnız 16/96≈%16,67 olur. Kur değişiminden sonra “maliyete %20 ekledik” diye aynı işlemi tekrarlamak hedef marjı korumaz.
ITA Pricing Strategy, maliyet, pazar talebi, rekabet, navlun, vergi, komisyon ve finansmanı birlikte değerlendirmenin önemini vurgular. Döviz güncellemesi sonucu matematiksel olarak doğru fiyat, alıcının pazarında rekabetçi olmayabilir; ikisi farklı karardır.
Komisyon satış fiyatı üzerinden yüzde olarak doğuyorsa hedef fiyat hesabında oran ayrıca dikkate alınmalıdır. Bu oran gerçek sözleşmede belirtilmediği sürece aracıya belli yüzde atfetmeyin.
Teklif sürümü: kim, ne zaman ve neden güncelledi?
İhracat fiyatı revizyonunda tek bir tabloyu üzerine yazarak önceki koşulları kaybetmeyin. Eski ve yeni fiyatın tarihini, kurunu, para birimini, alıcı unvanını, teklif numarasını, ürün/miktarı, Incoterms kuralını ve tam teslim yerini saklayın. Değişiklik nedenini tek cümlelik notla belirtin.
| Alan | Q-026-V1 (temsili) | Q-026-V2 (temsili) |
|---|---|---|
| Teklif tarihi | 10 Kasım 2026 | 16 Kasım 2026 |
| Kur varsayımı | 40 TL/USD | 38 TL/USD |
| Para birimi | USD | USD |
| Teklif birim fiyatı | 325 USD | 338,16 USD |
| Miktar ve ürün | Yazılı alıcı teyidi gerekli | Aynıysa kayıtla teyit |
| Durum | Geçerlilik kontrolü | Üretici onayı bekleniyor |
Bu tablo gerçek kur geçmişi değildir. Alıcıya yeni sürüm gönderildiğinde önceki sürümün geri çekildiği veya hangisinin geçerli olduğuna dair ifade sözleşme ve gerçek hukuki duruma uygun olmalıdır.
Teklif henüz kabul edilmediyse ve sipariş varsa durum farklıdır
Bir alıcıdan henüz kesin kabul gelmediyse, mevcut teklifin geçerlilik şartları ve üretici satış politikası kapsamında yeni fiyat teklifi sunulabilir. Ancak alıcının kabul ettiği bir siparişte veya bağlayıcı sözleşmede belirli fiyat yer alıyorsa, tarafların açık yazılı mutabakatı veya uygulanabilir sözleşme revizyon hükmü olmadan fiyatın tek taraflı değiştirilebileceği varsayılmamalıdır.
Fiyat artışı talebini “kur böyle oldu, mecbursunuz” şeklinde iletmek işbirliğini zedeleyebilir. Maliyet değişiminin hangi kalemden doğduğu ve hangi teklif süresinin dolduğu somut biçimde açıklanmalıdır. Karşı tarafın alternatif miktar veya teslim şekli önermesi mümkün olabilir.
Kur koruma veya finansal türev araçların kullanımı ayrı finans ve risk yönetimi konusudur. Bu rehber belirli araç tavsiyesi vermez; işlem tutarı ve risk politikası ilgili yetkililerce belirlenmelidir.
Navlun ve teslim şekli değiştiyse yalnız döviz kuru yetmez
Alıcı önce FCA fabrika/terminal yakınında teklif isteyip sonra DAP varış deposu talep edebilir. Bu durumda taşıma, sigorta, terminal ve diğer görevler değişebileceğinden fiyatın farklı olması yalnız döviz kuruyla açıklanamaz. ICC Incoterms® 2020, teslim, risk ve masrafların taraflara dağıtılması için resmî çerçevedir.
Her revizyonda hangi Incoterms kuralı, hangi belirlenmiş yer ve hangi taşıma türünün geçerli olduğu kaydedilmelidir. Seçilen kuralın ödeme veya mülkiyet haklarını tek başına belirlemediği unutulmamalıdır. İlgili navlun teklifi geçmiş fiyat olduğu için hâlâ geçerli kabul edilmemelidir.
Hedef ülkenin vergi veya teknik düzenlemesi değişmişse, yeni maliyetin sadece kurdan kaynaklandığı şeklinde yanlış gerekçe sunmayın. Teklif farkını kalem kalem açıklamak daha şeffaftır.
Alıcıya saygılı fiyat revizyonu mesajı
Aşağıdaki örnek yalnız alıcıyla gerçek bir teklif paylaşılmışsa ve fiyat revizyonunun hukuki olarak değerlendirilebilir olduğu durumda kullanılabilir. Bağlayıcı sipariş için iki tarafın koşulları ayrıca teyit edilmelidir.
Subject: Review of quotation [real reference and version]
Dear [Purchasing Team],
Thank you for reviewing our quotation [reference]. We would like to clarify that some cost assumptions used in the earlier proposal have changed, including [specific verified currency or transport cost factor].
Before proposing an updated version, could we confirm whether the product specifications, quantity and named delivery destination remain the same?
We would be pleased to review the revised assumptions and evaluate the appropriate next step together.
Thank you for your understanding and consideration.
Kind regards,
[Real sender and company]
Henüz teklif gönderilmediyse “earlier proposal” diye yazmayın. Yalnız gerçekleşmiş ve belgelenmiş maliyet değişimi ifade edilmeli; yapay son tarih baskısı kullanılmamalıdır.
Fiyat güncellemesi için son kontrol matrisi
| Kontrol | Gerekli belge | Eksikse |
|---|---|---|
| Firma/teklif | Doğru tüzel kişi, teklif sürümü | Alıcıyı eşleştir |
| Ürün ve miktar | Teknik model, adet, güncel MOQ | Yeniden maliyet hesapla |
| Kur | İşletme politikası, tarih, para birimi | Varsayım durumunu açık bırak |
| Navlun ve teslim | Gerçek taşıyıcı, Incoterms ve yer | Rota teklifini yenile |
| Hedef marj/komisyon | Finans onayı ve varsa sözleşme | Kesin fiyat verme |
| Hukuki durum | Kabul edilmiş sipariş ve revizyon maddesi | Hukuk/finans kontrolü |
| İletişim | Onaylı yeni sürüm ve açıklama | Eski koşulu yanlış sunma |
Kur değişiminde açık teklif ile kabul edilmiş siparişi ayırın
Döviz kuru değişirse ihracat fiyatı otomatik aynı oranda değişmez. TL maliyetleri, EUR girdileri, navlun ve siparişin hukuki statüsü ayrı incelenmelidir. Örneğin alıcının kabul ettiği fiyatı tek taraflı güncelleme yetkisi varsayılamaz.
| Kontrol | Kanıt | Karar |
|---|---|---|
| Teklif açık | Geçerlilik ve yeni kur varsayımı | Onaylı revizyon |
| Sipariş kabul edildi | Sözleşme ve fiyat hükmü | Hukuki kontrol |
| Maliyet güncellendi | Gider bazında kur etkisi | Yeni maliyet dosyası |
Yalnız kur değil miktar, teslim yeri ve sigorta gideri de değişmiş olabilir.
TMT DealMakers teklif revizyonunu hangi sınırda koordine eder?
TMT DealMakers, üreticinin ürününe uygun potansiyel uluslararası alıcı ve distribütörleri araştırır, gerçek faaliyetleri değerlendirir ve nazik, özelleştirilmiş iletişim ile teklif/görüşme koordinasyonu yürütmeye odaklanır. Üreticinin fiyatını, marjını veya hukuken bağlayıcı kur riskini tek başına belirlemez.
Ön ücret ve aylık hizmet bedeli olmayan, gerçekleşen satışta sözleşmeye bağlı başarı komisyonu modeli herhangi bir döviz kuru, kâr oranı veya satış sonucu garantisi değildir. Ticari kararlar üretici ve alıcının gerçek onaylarıyla oluşur.
Kaynaklar ve doğrulama tarihi
Kaynak inceleme tarihi: 16 Kasım 2026. Rakamlar canlı döviz verisi değil, öğretici örneklerdir; gerçek işlemde finans onayı gerekir.
- ITA — Pricing Strategy: maliyet, döviz ve rekabet etkileri.
- ITA — Pro Forma Invoice: teklif geçerlilik ve ticari koşulları.
- ICC — Incoterms® 2020: teslim maliyetleri ve yer.
- ITA — Negotiate an Export Sale: fiyat ve ödeme koşullarının müzakeresi.
Bu rehber kur tahmini, hedge tavsiyesi, bağlayıcı fiyat veya gerçek satış sonucu değildir.
Ürününüz için ticari uygunluğu birlikte değerlendirelim
Gerçek ürün, hedef alıcı ve fiyatlandırma koşullarını doğrulayarak uluslararası işbirliği ve iletişim kapsamını birlikte netleştirebiliriz.
TMT DealMakers yaklaşımını inceleyin