Kısa cevap: bedelsiz ihracat ne demektir?

Bedelsiz ihracat nasıl yapılır? Türkiye Ticaret Bakanlığı'nın resmî açıklamasına göre bedelsiz ihracat, yurt dışına gönderilen mal karşılığında dışarıdan ödeme alınmamasıdır. Uygulamanın temel çerçevesi İhracat: 2008/12 sayılı Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ ile düzenlenir. Tebliğde ticari teamüle uygun numuneler, hediyeler, tanıtım malları, belirli garanti parçaları ve başka özel eşya türleri farklı bentler altında ele alınır.

Bir ürün için bedel almamak, gümrük değerinin mutlaka sıfır olduğu veya sevkiyatın hiçbir izne tabi olmayacağı anlamına gelmez. Malın cinsi, miktarı, gerçek değeri, gönderim amacı, kime gittiği ve hangi ülkenin ithalat rejimine tabi olduğu ayrı değerlendirilmelidir. Ticari numune ile normal satış malını yalnız faturada “free” yazarak aynı sınıfa sokmak güvenilir yöntem değildir.

Tebliğ hangi bedelsiz gönderim türlerini ayırıyor?

Bedelsiz ihracat için genel durumlar
Gönderim türüÖrnek kullanımÖzel kontrol
Ticari teamüle uygun numuneAlıcı teknik değerlendirmesiMiktar, örnek amacı, gerçek değer
Hediye veya tanıtım malıPromosyon ve sergilemeTebliğ kapsamında olup olmadığı
Garanti kapsamında parçaÖnceki satışla ilgili değişimÖnceki ihracat ve garanti ilişkisi
Belirli geri dönüşüm/yeniden kullanım eşyasıİlgili mal veya ambalajın özel durumuUygulanacak tebliğ bendi
Kamu ve diğer özel durumlarMevzuatta tanımlanan belirli amaçlarYetkili merci ve ispat belgeleri

Bu tablo Tebliğ'in bütün özel kategorilerini saymaz. Her gönderinin uygunluğu malın niteliğine, hukuki sebebine ve belgeye göre incelenmelidir. Özellikle geri gönderim, tamir veya geçici kullanım amaçları, kalıcı bedelsiz ihracattan farklı gümrük rejimleri gündeme getirebilir.

Bedelsiz ihracatta izin ve yetkili merci nasıl belirlenir?

2008/12 sayılı Tebliğ, gönderim türüne ve belirli değer/miktar koşullarına göre başvuru ve izin merciini ayırır. Bazı başvurular doğrudan ilgili gümrük idaresine, bazıları ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine yöneltilebilir. Bu nedenle işlem tutarını ve Tebliğ'in ilgili bendini görmeden herkes için tek başvuru kanalı söylemek doğru değildir.

Tebliğ'de yasak malların bedelsiz ihraç edilemeyeceği ve ihracı ön izne bağlı malların gerekli izne tabi olduğu belirtilir. Ayrıca ilgili maddelerde ihracat destekleri, belirli teknik uygulamalar ve ihracatçı birliği üyeliği için özel hükümler bulunur. Bir muafiyeti bütün ürünlere veya varış ülkesinin düzenlemelerine otomatik uygulamamak gerekir. Güncel metin ve işlem ayrıntısı yetkili gümrük uzmanıyla kontrol edilmelidir.

Gönderim öncesi belge ve bilgi kartı nasıl hazırlanır?

Bedelsiz gönderi için temel kontrol kartı
AlanGerekli açıklamaKim teyit eder?
GöndericiResmî unvan, adres ve uygun kimlikÜretici/finans
AlıcıGerçek kurum ve teslim alıcı rolüKurumsal muhatap
EşyaÜrün, GTİP, malzeme, seri veya SKUTeknik/gümrük uzmanı
Miktar ve değerGerçek adet, açıklanabilir gümrük kıymetiFinans ve gümrük uzmanı
Bedelsiz nedenNumune, garanti, hediye vb. gerçek dayanakYetkili işlem sahibi
TaşımaKargo/forwarder, paket, ağırlık, rotaLojistik
İzin ve rejimTebliğ bendi ve gerekli başvuruYetkili gümrük tarafı

Belgenin üzerinde “no commercial value” yazılması tek başına gümrük kıymeti olmadığı anlamına gelmez. Ticari satış bedelinin bulunmamasıyla eşyanın istatistik veya gümrük amacıyla değerlendirilen gerçek değerini ayırın. Hedef ülke gümrüğü numuneye farklı şartlar uygulayabilir.

Kurgusal örnek: yabancı alıcıya test numunesi

Türkiye'de özel bağlantı elemanı üreten bir fabrika, Almanya'da ürün kataloğu teknik olarak uygun görünen bir distribütörle görüşüyor olsun. Distribütör, üç örnek parçayı teknik test için istediğini ve numune için ürün bedeli ödemeyeceğini belirtiyor. Gönderim küçük olduğundan otomatik olarak hiçbir beyan gerekmediği söylenemez. Üretici ürün kodunu, miktarı, gerçek maddi değeri, taşıma bedelini ve test amacını kaydeder.

Önce gönderimin bedelsiz ihracat Tebliği kapsamı ve izin yöntemi gümrük uzmanı tarafından incelenir. Sonra ithalat ülkesindeki numune kabulü ve gerekli belge formatı karşı tarafla teyit edilir. Fiyat alınmayacak olması numuneyi ithalat masraflarından kesin muaf kılmaz. Bu örnek gerçek firma veya tamamlanmış test/sipariş değildir.

Bedelsiz numune, bedelli satış ve geçici gönderim ayrımı

Bedelsiz numune, alıcının teknik uygunluğu değerlendirmek üzere aldığı ve ürün bedelini ödemediği bir gönderim olabilir. Bedelli satış, tarafların fiyat ve ticari karşılık üzerinde anlaştığı başka bir işlemdir. Test için gönderilip daha sonra Türkiye'ye geri dönecek ekipman veya sergi ürünü ise geçici ihracat/geri dönüş kapsamında farklı rejim gerektirebilir. “Hepsinde kutunun üzerinde sample yazıyor” demek yeterli değildir.

Bedelsiz ihracatın ihracat desteklerinden yararlanması, bazı üyelik ve teknik mevzuat hükümleri Tebliğ'de özel düzenlenmiştir. Ancak ihracat tarafındaki düzenleme, hedef ülkenin gıda güvenliği, CE, ithalat lisansı veya kimyasal ürün düzenini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ürün ve ülke bazlı uygunluk ayrı değerlendirilmelidir.

Resmî kaynaklar çelişirse nasıl ilerlenmeli?

  1. Ürünün teknik tanımı ve gerçek GTİP kodunu onaylatın.
  2. 2008/12 Tebliğ'in güncel sürümünü ve ilgili madde/bendi okuyun.
  3. Bakanlığın ihracat sıkça sorulan sorularıyla genel tanımı karşılaştırın.
  4. Başvuru merciini gönderim türü/değeri/özel koşula göre belirleyin.
  5. Hedef ülkenin ithalat ve ürün uygunluk kurallarını alıcıyla araştırın.
  6. Kargo taşıyıcısının belge önerisiyle resmî koşul çelişiyorsa uzman görüşü alın.
  7. Kararın kaynağını, tarihini, izin sahibini ve açık noktalarını kaydedin.

Eski bloglarda veya taşıyıcı reklamında yazan tutar eşikleri güncelliğini yitirmiş olabilir. Kesin eşik ve vergi oranı yazmadan önce uygulama tarihi ve Tebliğ'in sonraki değişiklikleri teyit edilmelidir. İşlem başlatılmadan önce en güvenilir kaynak yetkili resmî kurum ve profesyonel gümrük kontrolüdür.

Bedelsiz gönderinin maliyeti neden sıfır olmayabilir?

Numune bedelinin alıcıya fatura edilmemesi, üretim, özel paketleme, tartım, kargo navlunu, sigorta, belge hazırlığı, muhtemel gümrük ve ithalat masraflarını ortadan kaldırmaz. Satıcı mı alıcı mı ödeyecek sorusu gönderim ve teslim düzeninde yazılı belirlenmelidir. Bağımsız bir pilot test veya laboratuvar analizi gerekiyorsa testin kapsamı ve masrafı da konuşulur.

Bu masrafların finansal raporda satış geliri olarak görünmemesi, maliyet muhasebesinden çıkarılması gerektiği anlamına gelmez. Üretici örnek gönderimini müşteri edinme yatırımı olarak değerlendirebilir; ancak numuneden kesin satış ve kâr beklemek yanıltıcıdır. Nitelikli sonraki teknik geri bildirim daha uygun ilk başarı ölçüsüdür.

CRM’de bedelsiz ihracat sürecini nasıl tutalım?

CompanyID, alıcı kurumsal kimliği, ürün kodu, numune adedi, bedelsiz gönderim nedeni, Tebliğ bendi/uzman görüşü, mal kıymeti, paket ve ağırlık, taşıma referansı, izin/beyan durumu, kargo teslimi, teknik test geri bildirimi ve sonraki görev alanları ayrı tutulmalıdır. Numune gönderim tarihi ve testin alıcı tarafından fiilen yapıldığı tarih farklı olabilir.

Numune istendi, numune gönderildi, numune ulaştı, teknik test yapıldı, RFQ geldi, fiyat onaylandı ve sipariş kabul edildi durumlarını birbirine eşitlemeyin. Aynı firmaya daha önce gönderim yapıldıysa yeni kayıt önceki ürün dosyasıyla ilişkilendirilir; müşteri verisi çoğaltılmaz.

Bedelsiz gönderi ile sıfır maliyet varsayımını ayırın

Bedelsiz ihracatta mal bedelinin yurt dışından tahsil edilmemesi, taşıma, gümrük, belge ve vergi etkilerinin olmadığı anlamına gelmez. Kurgusal bir test numunesi bedelsiz gönderilse bile ürün açıklaması ve sevk amacı doğru beyan edilmelidir.

KontrolKanıtSonraki karar
Numune bedelsizTicari bedel tahsil edilmiyorİşlem türünü doğrula
TaşımaKargo ve işlem masrafıKimin ödediğini yaz
BelgeÜrün niteliği, örnek ve değerGümrük uzmanı kontrolü

Geçici ihracat veya bedelli numune satışını aynı işlem kabul etmeyin.

TMT DealMakers numune görüşmesine nasıl katkı sunar?

TMT DealMakers üretici ürünlerini inceleyerek potansiyel uluslararası ithalatçı ve distribütörleri araştırır; kurumsal faaliyet kontrolü, nazik özelleştirilmiş ilk iletişim, gerçek yanıt/numune ve teklif görüşmelerinin koordinasyonuna odaklanır. Bedelsiz ihracat izni ve resmî gümrük uygunluğu için yetkili merci olduğu ileri sürülmez.

Kamuya açık modelde ön ödeme ve aylık hizmet bedeli bulunmaz; gerçekleşmiş satışta sözleşmeye bağlı başarı komisyonu vardır. Bedelsiz numune gönderimi kesin satış garantisi doğurmaz. TMT DealMakers yaklaşımını inceleyebilirsiniz.

Bedelsiz ihracat için son kontrol listesi

  • Bedelsiz gönderim gerçek amacı ve uygun Tebliğ bendiyle eşleşiyor mu?
  • Ürün kodu, gerçek miktar ve açıklanabilir değer belgelendi mi?
  • Gereken izin merci ve başvuru yolu uzmanla teyit edildi mi?
  • İhracı yasak veya ön izne bağlı mal kontrol edildi mi?
  • Türkiye'nin ihracat şartları ile varış ülkesi ithalat şartları ayrı mı?
  • Numune, geçici gönderim ve normal bedelli satış ayrımı yapıldı mı?
  • Navlun, sigorta, test ve ithalat maliyetinin sahibi belli mi?
  • Gerçek numune testi, RFQ, teklif ve satış CRM'de ayrı mı?

Bedelsiz ihracatta doğru uygulama malın bedelinin yazılmamasından önce, gerçek gönderim nedeninin ve gümrük statüsünün doğru açıklanmasına bağlıdır.

Kaynaklar ve editoryal kontrol

16 Kasım 2026 itibarıyla aşağıdaki resmî ve kurumsal kaynakların ilgili açıklamaları kontrol edildi. Gerçek ürün ve sevkiyatta geçerli mevzuat, başvuru yöntemi, gümrük statüsü ve varsa izin şartları yetkili kişi tarafından yeniden değerlendirilmelidir. Örnek kayıtlar gerçek beyanname veya satış değildir.

Ürün uygunluğu ile ticari görüşmeyi birlikte değerlendirelim

TMT DealMakers potansiyel ithalatçı ve distribütör araştırmasıyla ilgili ticari iletişim ve teklif koordinasyonuna odaklanır. Yetkili gümrük temsilcisinin görevlerini üstlendiğini iddia etmez.

TMT DealMakers’ın çalışma yaklaşımını inceleyin